{"id":174984,"date":"2025-12-11T00:00:00","date_gmt":"2025-12-10T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/chloorhexidine-risico-op-potentieel-ernstige-allergische-reacties\/"},"modified":"2026-04-02T19:08:50","modified_gmt":"2026-04-02T17:08:50","slug":"chloorhexidine-risico-op-potentieel-ernstige-allergische-reacties","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/chloorhexidine-risico-op-potentieel-ernstige-allergische-reacties\/","title":{"rendered":"Chloorhexidine: risico op potentieel ernstige allergische reacties"},"content":{"rendered":"<div class='summary'>\n<p><strong>Kernboodschappen<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Chloorhexidine is als <strong>antisepticum<\/strong> aanwezig in meerdere <strong>geneesmiddelen<\/strong>&#x002C; maar in enkele ook als <strong>hulpstof<\/strong> (bewaarmiddel).<\/li>\n<li><strong>Ernstige allergische reacties<\/strong> zijn beschreven bij kinderen en volwassenen na gebruik als antisepticum&#x002C; maar ook na gebruik van geneesmiddelen die chloorhexidine als hulpstof bevatten.<\/li>\n<li><strong>In de praktijk<\/strong> is het belangrijk om bij pati\u00ebnten met bekende allergie voor chloorhexidine <strong>alert<\/strong> te zijn op de aanwezigheid ervan in geneesmiddelen&#x002C; als actief bestanddeel of als hulpstof (zie de <a href='#1'>lijst<\/a>)<\/li>\n<li><strong>Let op<\/strong>: chloorhexidine is ook aanwezig in producten die niet als geneesmiddel zijn vergund&#x002C; met name in sommige <strong>medische hulpmiddelen<\/strong> of <strong>cosmetica<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p><strong>Chloorhexidine<\/strong> is een <strong>antisepticum dat als actief bestanddeel aanwezig is in talrijke geneesmiddelen<\/strong> voor uitwendig gebruik (oplossing&#x002C; cr\u00e8me of zeep)&#x002C; zuigtabletten&#x002C; mondspray en -spoeling of urethrale gels. Het is ook aanwezig als <strong>antimicrobieel bewaarmiddel (hulpstof) <\/strong>in Aacifemine\u00ae vaginale cr\u00e8me en Riopan\u00ae suspensie voor orale toediening.<\/p>\n<p>Het risico op een allergische reactie op chloorhexidine&#x002C; ook bij lokaal gebruik (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2745?folia=2741'>Folia juni 2017<\/a>)&#x002C; is goed gekend. Allergische reacties op chloorhexidine zijn zeldzaam&#x002C; maar ze kunnen ernstig zijn en ademhalingsmoeilijkheden of zelfs anafylactische shock veroorzaken.<span class='folia-referentie-nummer'><strong><sup>1<\/sup><\/strong><\/span><br \/>We bespreken <strong>twee gevallen van ernstige allergische reacties<\/strong> na gebruik van een geneesmiddel dat chloorhexidine bevat&#x002C; alsook een analyse van gevallen van anafylaxie bij kinderen op basis van de <strong>Franse geneesmiddelenbewakingsdatabank<\/strong>.<\/p>\n<ul>\n<li>Het <strong>eerste geval<\/strong> werd in 2022 gepubliceerd door het Nederlandse geneesmiddelenbewakingscentrum LAREB.<span class='folia-referentie-nummer'><strong><sup>2<\/sup><\/strong><\/span> Het betreft een oudere pati\u00ebnt (leeftijd niet gespecificeerd) bij wie een <strong>gel op basis van lidoca\u00efne + chloorhexidine<\/strong> (Instillagel\u00ae) werd ge\u00efnstilleerd om het plaatsen van een blaaskatheter te vergemakkelijken. Na ongeveer 10 minuten trad een anafylactische shock op&#x002C; de pati\u00ebnt moest worden gereanimeerd. De pati\u00ebnt overleed twee maanden later. Hij stond bekend als allergisch voor chloorhexidine.<\/li>\n<li>Het <strong>tweede geval<\/strong> werd gemeld aan het Belgische geneesmiddelenagentschap (FAGG). Het betreft een pati\u00ebnte met een bekende allergie voor chloorhexidine&#x002C; die een allergische reactie ontwikkelde (met nood voor opname op een spoedafdeling) na inname van een<strong> antacidum dat chloorhexidine als hulpstof bevatte <\/strong>(Riopan\u00ae). De evolutie was gunstig na parenterale toediening van corticostero\u00efd.<\/li>\n<li>In de Franse geneesmiddelenbewakingsdatabank werden in de periode &#8216;2010 &#8211; 2020&#8217; 17 gevallen van <strong>anafylaxie<\/strong> bij kinderen <strong>na toepassing op de huid<\/strong> van chloorhexidine&#x002C; ge\u00efdentificeerd.<span class='folia-referentie-nummer'><strong><sup>3<\/sup><\/strong><\/span> Het ging om kinderen van 2 tot 15 jaar. Bij 14 kinderen traden de klachten binnen het uur na het aanbrengen op. Zeven kinderen moesten in het ziekenhuis worden opgenomen. Tien kinderen hadden een <strong>bekende voorgeschiedenis van allergie voor chloorhexidine<\/strong>. Bij twee kinderen werd opnieuw een allergische reactie&#x002C; met ernstigere symptomen&#x002C; gerapporteerd nadat chloorhexidine nog eens was gebruikt.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Over welke specialiteiten gaat het&nbsp;?<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Chloorhexidine aanwezig als actief bestanddeel<\/strong>:\n<ul>\n<li>Voor toepassing op de huid in monopreparaat: Cedium Chlorhexidine\u00ae&#x002C; ChloraPrep\u00ae&#x002C; Hibidil\u00ae&#x002C; Hibiscrub\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/16?frag=13813'>Repertorium<\/a>) of in associatie: Cetavlex\u00ae&#x002C; Hospaq\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/16?frag=13946'>Repertorium<\/a>)<\/li>\n<li>In zuigtabletten: Golaseptine-Lidocaine\u00ae&#x002C; Medica\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/18?frag=16014'>Repertorium<\/a>)<\/li>\n<li>In sprays en mondspoelingen: Corsodyl\u00ae&#x002C; Medica\u00ae&#x002C; Neo-Golaseptine\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/18?frag=16030'>Repertorium<\/a>)<\/li>\n<li>In preparaat met lokaal anestheticum ter hoogte van de urethra: Instillagel\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/19?frag=18341'>Repertorium<\/a>)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Chloorhexidine aanwezig als hulpstof <\/strong>(NB&nbsp;: de hulpstoffen worden vermeld in rubriek 6.1. van de SKP&#x002C; en in rubriek 6. van de bijsluiter):\n<ul>\n<li>Aacifemine\u00ae vaginale cr\u00e8me (zie <a href='https:\/\/www.cbip.be\/fr\/chapters\/7?frag=5637'>Repertorium<\/a>)<\/li>\n<li>Riopan\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.cbip.be\/fr\/chapters\/4?frag=2634'>Repertorium<\/a>)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Commentaar van het BCFI<\/h2>\n<ul>\n<li>In de praktijk is het belangrijk om bij pati\u00ebnten met bekende allergie voor chloorhexidine <strong>alert<\/strong> te zijn op de aanwezigheid ervan in geneesmiddelen&#x002C; als actief bestanddeel of als hulpstof. Vermelding van allergie in het pati\u00ebntendossier is nuttig.<\/li>\n<li>Daarenboven is het belangrijk dat zorgverleners maar ook pati\u00ebnten of de ouders er op bedacht zijn <strong>dat chloorhexidine ook aanwezig kan zijn in producten die niet als geneesmiddel zijn vergund&#x002C; met name sommige medische hulpmiddelen of cosmetica. <\/strong>De aanwezigheid van chloorhexidine kan worden gecontroleerd op het etiket van deze producten.<\/li>\n<li>Het gebruik van antiseptica bv. in de wondzorg is niet steeds nodig&#x002C; we verwijzen naar het <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/16?frag=13805'>Repertorium 15.1.1.<\/a> voor de plaats van antiseptica&#x002C; en voor informatie over hun contra-indicaties en ongewenste effecten. Zoals vermeld in de Plaatsbepaling in het <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/18?frag=15990'>Repertorium 17.4.<\/a>&#x002C; is er geen bewijs van doeltreffendheid van lokale antiseptica ter hoogte van de orofarynx.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Specifieke bronnen<\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span><span class='folia-referentie-tekst'>Lidoca\u00efne + chlorhexidine en gel ur\u00e9tral (Instillagel\u00ae)&#x002C; des risques mais pas d\u2019avantage en terme d\u2019efficacit\u00e9. <\/span><i><span class='folia-referentie-tekst'>La Revue Prescrire<\/span><\/i><span class='folia-referentie-tekst'> 2003;23:337-8<\/span><br \/><span class='folia-referentie-tekst folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span><span class='folia-referentie-tekst'>IVM. Anafylaxie bij bekende chloorhexidineallergie. <\/span><i><span class='folia-referentie-tekst'>Praktijkprikkel<\/span><\/i><span class='folia-referentie-tekst'> 2022-08 (in samenwerking met Lareb). Klik <\/span><a href='https:\/\/www.medicijngebruik.nl\/vmi\/praktijkprikkel\/4965\/praktijkprikkel-2022-08---anafylaxie-bij-bekende-chloorhexidineallergie'><span class='folia-referentie-tekst'>hier<\/span><\/a><span class='folia-referentie-tekst'>.<\/span><br \/><span class='folia-referentie-tekst folia-referentie-nummer'>3<\/span><span class='folia-referentie-tekst'>&nbsp;Chlorhexidine cutan\u00e9e: anaphylaxie chez des enfants. <\/span><i><span class='folia-referentie-tekst'>La Revue Prescrire<\/span><\/i><span class='folia-referentie-tekst'> 2025;45(502):588<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kernboodschappen Chloorhexidine is als antisepticum aanwezig in meerdere geneesmiddelen&#x002C; maar  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20353],"tags":[20224,20213],"class_list":["post-174984","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2025-nl","tag-import_tags-nl","tag-import_tags"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/174984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=174984"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/174984\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177567,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/174984\/revisions\/177567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=174984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=174984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=174984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}