{"id":175006,"date":"2026-01-13T00:00:00","date_gmt":"2026-01-12T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/welke-geneesmiddelen-verhogen-het-risico-op-een-spontane-abortus\/"},"modified":"2026-04-02T19:08:52","modified_gmt":"2026-04-02T17:08:52","slug":"welke-geneesmiddelen-verhogen-het-risico-op-een-spontane-abortus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/welke-geneesmiddelen-verhogen-het-risico-op-een-spontane-abortus\/","title":{"rendered":"Welke geneesmiddelen verhogen het risico op een spontane abortus?"},"content":{"rendered":"<h2>Inleiding<\/h2>\n<p>In januari 2025 heeft het tijdschrift La Revue <i>Prescrire<\/i> een artikel gepubliceerd over het optreden van miskramen in het eerste zwangerschapstrimester ten gevolge van geneesmiddelengebruik.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>1&nbsp;<\/sup><\/span> We hebben deze lijst aangevuld aan de hand van onze bronnen en de geneesmiddelen die beschikbaar zijn in Belgi\u00eb (zie <a href='#opmerking'>Opm.<\/a> hieronder).<\/p>\n<h2>Miskraam<\/h2>\n<p>Een spontane abortus&#x002C; of miskraam&#x002C; wordt gedefinieerd als een <strong>onvrijwillig en spontaan verlies<\/strong> van een zwangerschap in de eerste 24 weken. De symptomen bestaan uit bloedingen&#x002C; pijn in de onderbuik of de buik en het verdwijnen van symptomen van de beginnende zwangerschap.<br \/>In dit artikel zullen we het alleen hebben over miskramen in het <strong>eerste trimester<\/strong>&#x002C; of zgn. vroege miskramen&#x002C; die optreden voor de 14e week amenorree.<\/p>\n<h2>Risicofactoren<\/h2>\n<p>Ongeveer een derde van de zwangerschappen eindigt in een miskraam.<\/p>\n<p>De belangrijkste risicofactoren zijn: hoge leeftijd van de moeder&#x002C; foetale afwijking&#x002C; misvorming van de baarmoeder&#x002C; infectie bij de moeder en trombofilie bij de moeder.<br \/>&nbsp;<br \/>Andere&#x002C; minder belangrijke risicofactoren zijn: een miskraam in de voorgeschiedenis&#x002C; een chromosomale afwijking bij de ouders&#x002C; onvruchtbaarheid of medisch begeleide voortplanting&#x002C; alcoholgebruik of roken&#x002C; overgewicht\/zwaarlijvigheid&#x002C; een schildklierafwijking en diabetes.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>2<\/sup><\/span><br \/>In de praktijk is de oorzaak van een miskraam niet altijd duidelijk.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>1&nbsp;<\/sup><\/span> Het is dus erg moeilijk om aan te tonen dat de oorzaak van een miskraam medicamenteus is.<\/p>\n<h2>Geneesmiddelen die het risico op miskraam in het eerste trimester verhogen<\/h2>\n<p>De geneesmiddelen die worden opgesomd in het tijdschrift La Revue Prescrire en die het risico op miskraam in het eerste trimester verhogen&#x002C; worden in verschillende categorie\u00ebn ingedeeld (zie <a href='#opmerking'>Opm.<\/a> hieronder):<\/p>\n<ul>\n<li><i><strong>Teratogene geneesmiddelen met een bewezen risico op miskraam;<\/strong><\/i>\n<ul>\n<li><i><strong>\u200b<\/strong><\/i>Retino\u00efden: <i>isotretino\u00efne<\/i> en <i>acitretine <\/i>en <i>retinol;<\/i><\/li>\n<li>Een immunosuppressivum: <i>mycofenolzuur;<\/i><\/li>\n<li>Een anti-epilepticum: <i>valpro\u00efnezuur<\/i>;<\/li>\n<li>Vitamine K-antagonisten:<i> acenocoumarol&#x002C; fenprocoumon&#x002C; warfarine;<\/i><\/li>\n<li>Een maagzuursecretie-inhibitor: <i>misoprostol<\/i>;<\/li>\n<li>Een antibioticum: de combinatie van <i>sulfamethoxazol<\/i> en <i>trimethoprim<\/i> (sterk vermoeden van effect);<\/li>\n<li>Een antimycoticum: <i>fluconazol<\/i> (in hoge dosissen) (sterk vermoeden van effect);<\/li>\n<li>Antitumorale middelen: van de meeste antitumorale middelen is bewezen of wordt vermoed dat ze een schadelijk effect hebben op het ongeboren kind (teratogene en mutagene effecten&#x002C; embryotoxiciteit) of dat ze de vruchtbaarheid aantasten. Dat is vooral het geval voor bepaalde alkylerende middelen&#x002C; antimetabolieten en anthracyclines&#x002C; voor <i>tretino\u00efne<\/i> en voor <i>thalidomide<\/i> en zijn analogen&#x002C; <i>lenalidomide<\/i> en <i>pomalidomide<\/i>. Voor de producten die nog niet zo lang beschikbaar zijn (zoals prote\u00efnekinaseremmers en monoklonale antilichamen) bestaan er weinig of geen gegevens over het gebruik bij mensen. In principe zijn dus alle antitumorale middelen gecontra-indiceerd tijdens de zwangerschap en moet de toediening ervan zeker worden vermeden tijdens het eerste trimester (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/14?frag=12559'>13. Antitumorale geneesmiddelen<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><i><strong>Teratogene geneesmiddelen die zeer waarschijnlijk gepaard gaan met een risico op miskraam;<\/strong><\/i>\n<ul>\n<li>Een stemmingsregulerend middel: <i>lithium<\/i>;<\/li>\n<li>Anti-epileptica:&nbsp; <i>primidon<\/i>&#x002C; <i>fenobarbital<\/i>&#x002C; <i>carbamazepine<\/i>&#x002C; <i>fenyto\u00efne<\/i>&#x002C; <i>topiramaat<\/i> en <i>ethosuximide<\/i> (sterk vermoeden van teratogeen effect);<\/li>\n<li>Een vasoconstrictor: <i>pseudo-efedrine<\/i> (vermoeden van teratogeen effect);<\/li>\n<li>Een uricosuricum: <i>allopurinol<\/i> (sterk vermoeden van teratogeen effect);<\/li>\n<li>Een antiparasitair middel: <i>pyrimethamine<\/i> (teratogeen effect bij dieren).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><i><strong>Geneesmiddelen die de innesteling van het embryo in de uterus belemmeren;<\/strong><\/i>\n<ul>\n<li>\n<p><i><strong>\u200b<\/strong><\/i>Prostaglandinesynthetaseremmers&#x002C; zoals niet-stero\u00efdale ontstekingsremmers (NSAID\u2019s) in een pijnstillende dosis<strong>.<\/strong><\/p>\n<div class='detailed-content'>In \u00e9\u00e9n studie is aangetoond dat die het risico op miskraam verhogen. Er bestaat echter een risico op indicatiebias. Die resultaten moeten daarom nog worden bevestigd.<span class='folia-referentie-nummer'><sup>4&#x002C;5<\/sup><\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><i><strong>Geneesmiddelen die uteruscontracties opwekken;<\/strong><\/i>\n<ul>\n<li><i><strong>\u200b<\/strong><\/i>Prostaglandine-analogen die gebruikt worden in de oftalmologie: <i>bimatoprost<\/i>&#x002C; <i>latanoprost<\/i>&#x002C; <i>tafluprost<\/i> en <i>travoprost<\/i>;<\/li>\n<li>Prostaglandine-analoog dat gebruikt wordt als maagzuursecretieremmer en om de arbeid te induceren: <i>misoprostol<\/i>;<\/li>\n<li>Prostaglandine-analogen die gebruikt worden om de arbeid te induceren: <i>carboprost<\/i> en <i>dinoproston<\/i>;<\/li>\n<li>Oxytocica: <i>oxytocine <\/i>en <i>carbetocine<\/i>;<\/li>\n<li>Een ergotderivaat: <i>methylergometrine<\/i>;<\/li>\n<li>Intra-uteriene devices die ter plaatse blijven tijdens de zwangerschap.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Opmerking<\/h2>\n<p>Om deze lijst op te maken&#x002C; hebben we ons gebaseerd op het artikel in het tijdschrift La Revue <i>Prescrire<\/i>&#x002C; en hebben we de inhoud daarvan uitgebreid aan de hand van onze eigen methodologie (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/1?frag=9990532'>2.6. Rubriek \u2018Zwangerschap en borstvoeding\u2019<\/a>).<br \/>Voor het risico op teratogeniteit onderscheiden we twee categorie\u00ebn teratogene geneesmiddelen&#x002C; ingedeeld op basis van hun verband met het risico op miskraam:<\/p>\n<ul>\n<li><i><strong>Teratogene geneesmiddelen met een bewezen risico op miskraam<\/strong><\/i>: geneesmiddelen waarvoor onze bronnen (Lareb&#x002C; CRAT&#x002C; Briggs) expliciet het risico op miskraam vermelden.<\/li>\n<li><i><strong>Teratogene geneesmiddelen die zeer waarschijnlijk gepaard gaan met een risico op miskraam<\/strong><\/i>: teratogene geneesmiddelen waarvoor de bronnen geen duidelijk risico op miskraam vermelden maar die&#x002C; door het feit dat ze ernstige embryonale afwijkingen kunnen veroorzaken&#x002C; redelijkerwijs gepaard kunnen gaan met een verhoogd risico op miskraam.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Geneesmiddelen die niet in de handel verkrijgbaar zijn in Belgi\u00eb zijn niet opgenomen in deze lijst. Wat geneesmiddelen betreft die onlangs op de markt zijn gekomen (en die een \u2018zwarte driehoek\u2019 hebben (\u25bc) (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/1?frag=9990151'>Inleiding 6.2.1. Geneesmiddelenbewaking<\/a>))&#x002C; is het niet altijd mogelijk om een uitspraak te doen over een mogelijk teratogeen effect. Ze zijn dus niet opgenomen in deze lijst.<\/p>\n<h2><strong>Specialiteitsnamen:<\/strong><\/h2>\n<ul>\n<li>Acenocoumarol: Sintrom\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=17400'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Mycofenolzuur: Cellcept\u00ae&#x002C; Mycofenolaat mofetil(e)&#x002C; Myfenax\u00ae&#x002C; Myfortic\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=12104'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Valpro\u00efnezuur: Depakine\u00ae&#x002C; Valproaat(e) (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8730'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Acitretine: Neotigason\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/16?frag=14621'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Allopurinol: Allopurinol(e)&#x002C; Zyloric\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=17848'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Bimatoprost: Bimatoprost(e)&#x002C; Lumigan\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/17?frag=18507'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Carbamazepine: Tegretol\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8821'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Ethosuximide: Zarontin\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8854'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Fluconazol: Diflucan\u00ae&#x002C; Fluconazol(e) (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=10462'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Isotretino\u00efne: Isocural\u00ae&#x002C; Isosupra\u00ae&#x002C; Isotiorga\u00ae&#x002C; Isotretino\u00efn(e)&#x002C; Roaccutane\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/16?frag=14530'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Latanoprost: Latanoprost(e)&#x002C; Latanotears\u00ae&#x002C; Monoprost\u00ae&#x002C; Vizilatan\u00ae&#x002C; Xalatan\u00ae&#x002C; Xalof\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/17?frag=18515'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Lithium: Camcolit\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8284'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Misoprostol: Angusta\u00ae&#x002C; Arthotec\u00ae&#x002C; Cytotec\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/keywords\/misoprostol?type=substance'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Oxytocica: Carbetocin(e)&#x002C; Oxytocin(e)&#x002C; Syntocinon\u00ae&#x002C; Pabal\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/7?frag=5777'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Fenobarbital: Gardenal\u00ae&#x002C; Natriumfenobarbital Sterop\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8920'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Fenprocoumon: Marcoumar\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=17418'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Fenyto\u00efne: Diphantoine\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8946'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Primidon: Mysoline\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=16816'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Pseudo-efedrine&nbsp;(alleen of in combinatie): Aerinaze&#x002C; Cirrus\u00ae&#x002C; Clarinase\u00ae&#x002C; Rhinosinutab\u00ae&#x002C; Sinutab\u00ae&#x002C; Vasocedine Pseudoephedrine\u00ae.<\/li>\n<li>Pyrimethamine: Daraprim \u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=10710'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Sulfamethoxazol + trimethoprim (co-trimoxazol): Bactrim\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=10231'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Tafluprost: Saflutan\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/17?frag=18861'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Topiramaat: Topamax\u00ae&#x002C; Topiramaat (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8797'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Travoprost: Travatan\u00ae&#x002C; Travoprost(e)&#x002C; Vizitrav\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/17?frag=18531'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<li>Warfarine: Marevan\u00ae (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=17426'>Repertorium<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Bronnen<\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span><span class='folia-referentie-tekst'>Prescrire&#x002C; Avortements spontan\u00e9s du premier trimestre d\u2019origine m\u00e9dicamenteuse&#x002C; 45 (495)&nbsp;: 31-32.<\/span><br \/><span class='folia-referentie-tekst folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span><span class='folia-referentie-tekst'>BMJ Best Practice&#x002C; <\/span><a href='https:\/\/bestpractice.bmj.com\/topics\/en-gb\/666\/history-exam'><span class='folia-referentie-tekst'>Miscarriage&gt; History and exam<\/span><\/a><span class='folia-referentie-tekst'>&#x002C; geraadpleegd op 25\/03\/2025.<\/span><br \/><span class='folia-referentie-tekst folia-referentie-nummer'>3<\/span><span class='folia-referentie-tekst'>&nbsp;Dynamed&#x002C; <\/span><a href='https:\/\/www-dynamed-com.gateway2.cdlh.be\/condition\/first-trimester-pregnancy-loss#GUID-6AC45EEE-9F44-4637-9948-FF81387C8985'><span class='folia-referentie-tekst'>First Trimester Pregnancy Loss<\/span><\/a><span class='folia-referentie-tekst'>&#x002C; geraadpleegd op 25\/03\/2025.<\/span><br \/><span class='folia-referentie-tekst folia-referentie-nummer'>4<\/span><span class='folia-referentie-tekst'>&nbsp;Bijwerkingencentrum Lareb&#x002C; geraadpleegd op 16\/04\/2025.<\/span><br \/><span class='folia-referentie-tekst folia-referentie-nummer'>5<\/span><span class='folia-referentie-tekst'>&nbsp;Le Centre de R\u00e9f\u00e9rence sur les Agents T\u00e9ratog\u00e8nes&#x002C; Le CRAT&#x002C; geraadpleegd op 16\/04\/2025.<\/span><br \/><span class='folia-referentie-tekst folia-referentie-nummer'>6<\/span><span class='folia-referentie-tekst'>&nbsp;Briggs Drugs in Pregnancy and Lactation&#x002C; geraadpleegd op 16\/04\/2025.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inleiding In januari 2025 heeft het tijdschrift La Revue Prescrire  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20357],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175006","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2026-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175006"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177589,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175006\/revisions\/177589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}