{"id":175064,"date":"2025-04-14T00:00:00","date_gmt":"2025-04-13T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/belangrijke-toename-van-het-ulcus-risico-met-de-combinatie-nsaid-cholinesterase-inhibitor\/"},"modified":"2026-04-02T19:08:56","modified_gmt":"2026-04-02T17:08:56","slug":"belangrijke-toename-van-het-ulcus-risico-met-de-combinatie-nsaid-cholinesterase-inhibitor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/belangrijke-toename-van-het-ulcus-risico-met-de-combinatie-nsaid-cholinesterase-inhibitor\/","title":{"rendered":"Belangrijke toename van het ulcus-risico met de combinatie NSAID + cholinesterase-inhibitor"},"content":{"rendered":"<h2>Kernboodschappen<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>In een observationele studie bij 65-plussers was het <b>risico van gastro-duodenaal ulcus bij gebruik van de combinatie NSAID + cholinesterase-inhibitor 9 keer hoger<\/b> dan in de periodes dat deze combinatie niet was gebruikt.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Een risicotoename om rekening mee te houden bij voorschrijven en afleveren van deze combinatie <b>bij pati&euml;nten met ziekte van Alzheimer<\/b>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Gastro-duodenale problemen door anti-Alzheimermedicatie: wat weten we?<\/h2>\n<p>Gastro-duodenaal ulcus is een bekend ongewenst effect van de NSAID&#39;s. Voor de cholinesterase-inhibitoren die gebruikt worden bij de ziekte van Alzheimer (donepezil&#x002C; galantamine&#x002C; rivastigmine) is het risico op gastro-duodenaal ulcus minder goed gedocumenteerd&#x002C; maar er zijn gevallen gemeld. Voor de cholinesterase-inhibitoren wordt het risico op gastro-intestinale ongewenste effecten in verband gebracht met een vertraagde afbraak van acetylcholine&#x002C; wat de productie van zoutzuur door de maag stimuleert.<span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>1<\/sup><\/b><\/span><\/p>\n<h2>De combinatie NSAID + cholinesterase-inhibitor verhoogt de kans op ulcus aanzienlijk<\/h2>\n<p>Volgens een recent gepubliceerde studie<span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>1<\/sup><\/b><\/span>&#x002C; besproken in <i>La Revue Prescrire<\/i><span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>2<\/sup><\/b><\/span>&#x002C; gaat <b>de<\/b> <b>combinatie NSAID + cholinesterase-inhibitor bij 65-plussers<\/b> gepaard met een <b>sterke toename van het risico op gastro-duodenaal ulcus<\/b>. Deze observationele studie gebruikte alle Zweedse gezondheidsgegevens van 2007 tot 2020 (<i>nationwide study<\/i>). De studie includeerde pati&euml;nten die in de periode 2007-2020 65 jaar of ouder waren en een NSAID en\/of cholinesterase-inhibitor voorgeschreven hadden gekregen (n=70 060). De pati&euml;nten met een eerste gastro-duodenaal ulcus werden ge&iuml;dentificeerd (n=1 500&#x002C; mediane leeftijd op moment van ulcus: 80 jaar&#x002C; 25% had dementie). De voorgeschreven cholinesterase-inhibitoren waren donepezil&#x002C; galantamine en rivastigmine. De meest voorgeschreven NSAID&#39;s waren diclofenac&#x002C; naproxen en ibuprofen.<\/p>\n<p>Elke pati&euml;nt was zijn of haar eigen controle. In de periode tussen 2007 en 2020 werd voor elke pati&euml;nt een onderscheid gemaakt tussen de periodes van blootstelling aan een NSAID + cholinesterase-inhibitor&#x002C; aan een NSAID alleen&#x002C; aan een cholinesterase-inhibitor alleen of aan geen van beide geneesmiddelen.<\/p>\n<p><b>Vergeleken met de perioden zonder blootstelling was het risico op gastro-duodenaal ulcus<\/b>:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>9 keer hoger in de perioden van blootstelling aan een NSAID + cholinesterase-inhibitor<\/b>&nbsp;(adjusted IRR: 9; 95%-BI: 6&#x002C;8-11&#x002C;8). In absolute cijfers: 52 events\/100 persoonsjaren versus 7 events\/100 persoonsjaren. De risicotoename was het sterkst bij vrouwen en bij 80-plussers.<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li>adjusted IRR bij de vrouwen en de mannen: respectievelijk 10&#x002C;4 (7&#x002C;4&ndash;14&#x002C;8) en 6&#x002C;9 (4&#x002C;3&ndash;10&#x002C;9)<\/li>\n<li>adjusted IRR bij 80-plussers en personen 65-79 jaar: respectievelijk 12&#x002C;6 (8&#x002C;5&ndash;18&#x002C;5) et 6&#x002C;9 (4&#x002C;5&ndash;10&#x002C;6)<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>5 keer hoger in de perioden van blootstelling aan een NSAID alleen<\/b>&nbsp;(adjusted IRR: 5&#x002C;2; 95%-BI: 4&#x002C;4-6&#x002C;0). In absolute cijfers: 27 events\/100 persoonsjaren versus 7 events\/100 persoonsjaren. Ook hier was de risicotoename het sterkst bij vrouwen en bij 80-plussers.<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li>adjusted IRR bij de vrouwen en de mannen: respectievelijk 6&#x002C;4 (5&#x002C;3&ndash;7&#x002C;8) en 3&#x002C;7 (2&#x002C;9&ndash;4&#x002C;8)<\/li>\n<li>adjusted IRR bij 80-plussers en personen 65-79 jaar: respectievelijk 5&#x002C;6 (4&#x002C;4&ndash;7&#x002C;2) en 5 (4&#x002C;1&ndash;6&#x002C;1)<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>niet verhoogd in de perioden van blootstelling aan een cholinesterase-inhibitor alleen.<\/b> Volgens de onderzoekers ligt dit mogelijks aan het feit dat de gebruikte doses te laag zijn om een ulcus te veroorzaken. Volgens de auteurs van <i>La Revue Prescrire<\/i> is dit mogelijks ook deels te wijten aan het feit dat pati&euml;nten met dementie hun symptomen moeilijk kunnen communiceren en aan de terughoudendheid om bij deze pati&euml;nten een endoscopie uit te voeren.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>De resultaten wijzigden niet wanneer rekening werd gehouden met gebruik van andere geneesmiddelen die het risico van ulcera of bloedingen be&iuml;nvloeden (bepaalde antidepressiva&#x002C; anti-aggregantia&#x002C; systemische corticostero&iuml;den) of van PPI&rsquo;s (die een preventief effect hebben op NSAID-ge&iuml;nduceerde ulcera).<\/p>\n<p><b>Het gaat hier om een observationele studie<\/b>&#x002C; met de gebruikelijke beperkingen van bias en confounding factors. Beperkingen zijn onder andere:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>dat geen rekening gehouden werd met eventueel gebruik van NSAID&rsquo;s of anti-aggregantia afgeleverd zonder voorschrift;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>dat het in de studie gaat om voorgeschreven geneesmiddelen&#x002C; wat niet noodzakelijk betekent dat de geneesmiddelen ook werkelijk werden genomen;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>dat geen onderscheid kon worden gemaakt tussen bloedende en niet-bloedende ulcera.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2><b>Conclusies en commentaren van het BCFI<\/b><\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Er is een belangrijke toename van het risico op gastro-duodenaal ulcus bij gebruik van de combinatie NSAID + cholinesterase-inhibitor. Een risico om rekening mee te houden bij voorschrijven en afleveren van deze combinatie bij pati&euml;nten met ziekte van Alzheimer.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Volgens de auteurs van de studie suggereren de studieresultaten dat artsen zouden moeten overwegen om NSAID&rsquo;s te stoppen bij chronische gebruikers (bv. omwille van inflammatoire arthropatie&euml;n) wanneer een cholinesterase-inhibitor wordt gestart&#x002C; en alternatieven voor het NSAID te zoeken. Ze raden ook aan om bij pijn geen NSAID te starten bij pati&euml;nten die reeds behandeld worden met een cholinesterase-inhibitor.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De risicobatenverhouding van anti-Alzheimermiddelen (met inbegrip van de cholinesterase-inhibitoren) staat ter discussie&#x002C; gezien hun effect zeer bescheiden is en zij vrij veel ongewenste effecten hebben [zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=9357'>Repertorium 10.11.<\/a>].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Aangezien sommige NSAID&rsquo;s zonder voorschrift te verkrijgen zijn&#x002C; is het belangrijk dat de arts ook de mantelzorgers informeert over de belangrijke toename van het ulcus-risico met de combinatie.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> <b>Specifieke bronnen:<\/b><\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>Szilcz M&#x002C; Wastesson JW et al. Cholinesterase inhibitors and non-steroidal anti-inflammatory drugs and the risk of peptic ulcers: a self-controlled study. <i>J Am Geriatr Soc<\/i>. 2024;72:456&ndash;466 (DOI: <a href='https:\/\/agsjournals.onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1111\/jgs.18647'>10.1111\/jgs.18647<\/a>).<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span>Anticholinest&eacute;rasiques + AINS&nbsp;: ulc&egrave;res gastroduod&eacute;naux. <i>La Revue Prescrire<\/i> 2024;44&nbsp;: 591 (ao&ucirc;t 2024).<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kernboodschappen In een observationele studie bij 65-plussers was het risico  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20353],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175064","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2025-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175064"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177646,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175064\/revisions\/177646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}