{"id":175086,"date":"2025-02-13T00:00:00","date_gmt":"2025-02-12T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/langdurig-gebruik-van-adhd-medicatie-en-cardiovasculair-risico-nieuwe-gegevens\/"},"modified":"2026-04-02T19:08:58","modified_gmt":"2026-04-02T17:08:58","slug":"langdurig-gebruik-van-adhd-medicatie-en-cardiovasculair-risico-nieuwe-gegevens","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/langdurig-gebruik-van-adhd-medicatie-en-cardiovasculair-risico-nieuwe-gegevens\/","title":{"rendered":"Langdurig gebruik van ADHD-medicatie en cardiovasculair risico: nieuwe gegevens"},"content":{"rendered":"<h2>Kernboodschappen<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Er bestaat al lang ongerustheid over de cardiovasculaire risico&rsquo;s bij langdurig gebruik van ADHD-medicatie.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Nieuwe observationele gegevens&#x002C; hoofdzakelijk verzameld bij volwassenen&#x002C; vinden een verband tussen langdurige inname van ADHD-medicatie (meestal methylfenidaat) en cardiovasculaire events.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Deze gegevens onderstrepen het belang om bij het voorschrijven van ADHD-medicatie de voorzorgsmaatregelen en contra-indicaties in acht te nemen en de noodzaak van de behandeling regelmatig te evalueren.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Bezorgdheid over langdurig gebruik van ADHD-medicatie<\/h2>\n<p>Er bestaat al lang <b>ongerustheid over de cardiovasculaire risico&rsquo;s<\/b> (plotse hartdood&#x002C; myocardinfarct&#x002C; cerebrovasculair accident&#x002C; hartfalen&#x002C; hartritmestoornissen&#x002C; hypertensie) bij chronisch gebruik van centrale stimulantia (methylfenidaat&#x002C; lisdexamfetamine) en atomoxetine bij kinderen en volwassenen met ADHD. De meeste gegevens lijken geruststellend mits in acht nemen van de voorzorgen en contra-indicaties [<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2660?folia=2654' target='_blank'>zie Folia november 2016<\/a> en <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2030?folia=2029'>Folia mei 2012<\/a>]. Bijkomende gegevens zijn evenwel noodzakelijk om de risico&rsquo;s bij langdurige ADHD-behandeling beter in kaart te brengen.<\/p>\n<h2>Nieuwe gegevens uit observationele studies<\/h2>\n<p>We bespreken <b>twee nieuwe studies<\/b>&#x002C; de ene bij kinderen en volwassenen&#x002C; de andere enkel bij volwassenen&#x002C; die hierover<b> verschenen in 2024<\/b>.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Een <b>Zweedse&#x002C; populatiegebaseerde&#x002C; nested case-control studie<sup><span class='folia-referentie-nummer'><sup>1&#x002C;2<\/sup><\/span><\/sup><sup> <\/sup><\/b>&nbsp;onderzocht bij pati&euml;nten met ADHD het verband tussen langdurig gebruik van ADHD-medicatie en het risico op cardiovasculaire events. Methylfenidaat was de meest gebruikte medicatie en daarna&#x002C; in veel mindere mate&#x002C; atomoxetine en lisdexamfetamine. Het betrof overwegend volwassenen van 25 jaar of ouder (mediane leeftijd ca. 42 jaar); 16% was jonger dan 25 jaar (mediane leeftijd ca. 16 jaar&#x002C; ongeveer een kwart jonger dan 12 jaar).<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li>Deze populatiegebaseerde&#x002C; <a href='https:\/\/minerva-ebp.be\/Home\/Glossary?alpha=n#glossaryId14'>nested case-control studie<\/a> verzamelde Zweedse gezondheidsgegevens over ADHD-diagnoses&#x002C; gebruik van ADHD-medicatie en cardiovasculaire aandoeningen over een periode van 14 jaar (2007-2020).<\/li>\n<li>De &ldquo;cases&rdquo; waren pati&euml;nten met een diagnose van ADHD en een cardiovasculaire aandoening: ischemische hartaandoening (4&#x002C;7%)&#x002C; cerebrovasculaire aandoening (6&#x002C;8%)&#x002C; arteri&euml;le hypertensie (40&#x002C;5%)&#x002C; hartfalen (3&#x002C;6%)&#x002C; hartritmestoornissen (12&#x002C;6%)&#x002C; trombo-embolische aandoening (12&#x002C;1%)&#x002C; arteri&euml;le aandoening (5&#x002C;6%) of andere hartaandoening (17&#x002C;5%). Elke &ldquo;case&rdquo; werd gematcht met ongeveer 5 pati&euml;nten met ADHD zonder cardiovasculaire aandoening (gematcht op basis van leeftijd&#x002C; geslacht en tijdstip van eerste diagnose van&nbsp;ADHD&nbsp;; de &ldquo;controls&rdquo;).<span class='folia-referentie-nummer'><\/span><\/li>\n<li>De leeftijd van de cases (n= 10&nbsp;388) en controls (n= 51&nbsp;672) was mediaan 35 jaar (16% jonger dan 25 jaar met een mediane leeftijd van 15&#x002C;8 jaar; IQR 12&#x002C;3-19&#x002C;6 jaar)&#x002C; 59% waren mannen en 84% kreeg ADHD-medicatie voorgeschreven in de studieperiode. &nbsp;Methylfenidaat was de meest afgeleverde ADHD-medicatie (76% had dit ooit gekregen tijdens de studieperiode)&#x002C; gevolgd door atomoxetine (23%) en lisdexamfetamine (18%).<\/li>\n<li>De studie corrigeerde voor opleidingsniveau&#x002C; comorbiditeit en middelenmisbruik.<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<p> De studie vond een statistisch significant verhoogd risico van cardiovasculaire events vanaf meer dan 1 jaar blootstelling aan ADHD-medicatie&#x002C; in vergelijking met geen blootstelling. <b>Hoe langer de behandelingsduur&#x002C; hoe hoger het risico<\/b> op cardiovasculaire events<b>:<\/b> per extra jaar blootstelling nam het toe met 4%. Een <b>hogere dosis<\/b> ging gepaard met een hoger risico.<\/p>\n<div class='detailed-content'>Risico volgens behandelingsduur (adjusted odds&rsquo; ratio en 95%-BI): <\/p>\n<ul>\n<li>0 tot 1j : 0&#x002C;99 (0&#x002C;93 tot 1&#x002C;06)<span class='folia-referentie-nummer'><\/span><\/li>\n<li>1 tot 2j : 1&#x002C;09 (1&#x002C;01 tot 1&#x002C;18)<\/li>\n<li>2 tot 3j : 1&#x002C;15 (1&#x002C;05 tot 1&#x002C;25)<\/li>\n<li>3 tot 5j : 1&#x002C;27 (1&#x002C;17 tot 1&#x002C;39)<\/li>\n<li>&gt;5j : 1&#x002C;23 (1&#x002C;12 tot 1&#x002C;36)<\/li>\n<\/ul>\n<p> Risico volgens dosis (adjusted odds&rsquo; ratio en 95% BI): <\/p>\n<ul>\n<li>DDD &le;1&nbsp;: 1&#x002C;0 (0&#x002C;97 tot 1&#x002C;03)<\/li>\n<li>1 &lt; DDD &le;1&#x002C;5&nbsp;: 1&#x002C;01 (0&#x002C;99 tot 1&#x002C;03)<\/li>\n<li>1&#x002C;5 &lt; DDD &le;2&nbsp;: 1&#x002C;04 (1&#x002C;02 tot 1&#x002C;05)<\/li>\n<li>DDD &gt;2&nbsp;: 1&#x002C;05 (1&#x002C;03 tot 1&#x002C;06)<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<p> De risicotoename was statistisch significant voor <b>hypertensie en voor de arteri&euml;le aandoeningen<\/b> (gedefinieerd als atherosclerose&#x002C; aneurysma&#x002C; perifeer vaatlijden)&#x002C; maar niet voor de andere cardiovasculaire events.<br \/> Vergelijkbare risicotoenames werden gevonden voor de pati&euml;nten jonger dan 25 jaars (mediane leeftijd 16 jaar) en voor deze ouder dan 25 jaar (mediane leeftijd 42 jaar)&#x002C; en ook voor vrouwen en mannen.<br \/> Analyse van de geneesmiddelen apart toonde voor atomoxetine enkel een risicotoename in het 1<sup>ste<\/sup> behandelingsjaar.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Een bespreking in<i> Worst Pills Best Pills <\/i>vermeldt naast de hoger vermelde case-control studie ook een <b>Deense&#x002C; populatiegebaseerde retrospectieve cohortstudie<\/b> bij volwassenen (mediane leeftijd van 31 jaar&#x002C; 56% mannen) die voor het eerst medicatie kregen voor hun ADHD.<sup><span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>3&#x002C;4<\/sup><\/b><\/span><\/sup> De studie vond dat personen die een jaar na de opstart nog steeds ADHD-medicatie gebruikten (&ge;1 <a href='https:\/\/minerva-ebp.be\/Home\/Glossary?alpha=d#glossaryId6'>DDD<\/a>; voornamelijk methylfenidaat&#x002C; in veel mindere mate atomoxetine en lisdexamfetamine) <b>in de daaropvolgende tien jaar meer risico hadden op cardiovasculaire events&#x002C; <\/b>vergeleken met personen die alleen in de eerste zes maanden ADHD-medicatie gebruikten.<b> <\/b>Voor het <b>samengesteld eindpunt van CVA&#x002C; hartfalen en acuut coronair syndroom<\/b> bedroeg de relatieve risicotoename 30% en de <a href='https:\/\/minerva-ebp.be\/Home\/Glossary?alpha=n#glossaryId40'>number needed to harm<\/a> 116. Hoe hoger de dosering&#x002C; hoe hoger het risico.<br \/> Een analyse van<b> <\/b>de afzonderlijke cardiovasculaire eindpunten toonde alleen een statistisch significant hoger risico voor<b> hartfalen<\/b>. Voor CVA was het verschil randsignificant en voor acuut coronair syndroom was er geen verschil.<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li>De studie selecteerde&#x002C; op basis van gegevens afkomstig uit Deense nationale gezondheidsregisters&#x002C; alle volwassenen die tussen 1998 en 2020 een eerste voorschrift voor ADHD medicatie kregen. 72% kreeg een voorschrift voor methylfenidaat&#x002C; 16% voor atomoxetine&#x002C; en 9% voor lisdexamfetamine.<\/li>\n<li>Alle nieuwe gebruikers werden ingedeeld in drie groepen op basis van de voorschriften die ze tussen zes en twaalf maanden na hun eerste voorschrift inruilden voor ADHD-medicatie : gebruik van minder dan 1 DDD (n= 31&nbsp;211)&#x002C; gebruik van minstens 1 DDD (n= 15&nbsp;696)&#x002C; en voormalig gebruik (geen voorschriften ingeruild tussen 6 en 12 maanden&#x002C; n= 26&nbsp;357).<\/li>\n<li>De analyse corrigeerde voor verschillen in cardiovasculaire voorgeschiedenis (met name hypertensie&#x002C; voorkamerfibrillatie&#x002C; ischemische hartziekte)&#x002C; diabetes&#x002C; opleidingsniveau&#x002C; geslacht en leeftijd.<\/li>\n<li>Vergeleken met voormalig gebruik was het risico bij gebruik van minstens 1 DDD als volgt:\n<ul>\n<li>Samengesteld eindpunt (CVA&#x002C; hartfalen en acuut coronair syndroom): RR 1&#x002C;3 (95% BI 1&#x002C;1 tot 1&#x002C;5); <i>standardised absolute risk<\/i> 3&#x002C;9% vs. 3%; NNH van 116.<\/li>\n<li>CVA: RR 1&#x002C;2 (95% BI 1 tot 1&#x002C;5); <i>standardised absolute risk <\/i>2&#x002C;1% vs. 1&#x002C;7%; NNH van 258.<\/li>\n<li>Hartfalen: RR 1&#x002C;7 (95% BI 1&#x002C;3 tot 2&#x002C;2); <i>standardised absolute risk <\/i>1&#x002C;2% vs. 0&#x002C;7%; NNH van 204.<\/li>\n<li>Acuut coronair syndroom: RR 1&#x002C;0 (95% BI 0&#x002C;8 tot 1&#x002C;2)&#x002C; niet statistisch significant.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Gebruik van een lage dosis (&lt;1 DDD) ging niet gepaard met een verhoogd risico op cardiovasculaire events.<span class='folia-referentie-nummer'><\/span><\/li>\n<\/ul><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Enkele commentaren<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Het gaat hier om <b>observationele studies<\/b>. De resultaten kunnen dan ook be&iuml;nvloed zijn door verstorende variabelen zoals levensstijl&#x002C; gelijktijdig gebruik van andere geneesmiddelen en de ernst van de ADHD. Pati&euml;nten met ernstiger ADHD hebben mogelijk meer comorbiditeiten die leiden tot een minder gezonde levensstijl en dus een verhoogd cardiovasculair risico. Een voordeel van populatie-gebaseerde studies&#x002C; zoals de hier besproken studies&#x002C; is wel dat ze minder te lijden hebben aan selectiebias. Daarnaast vestigen de auteurs van een <a href='https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jamapsychiatry\/fullarticle\/2811812'>online commentaar<\/a> op de Zweedse studie de aandacht op verschillende onderzoeken die een lichte tot matige associatie vonden tussen ADHD en cardiovasculaire en metabole aandoeningen&#x002C; waaronder obesitas en type-2-diabetes. De hypothese is dat er gemeenschappelijke genetische factoren en misschien gemeenschappelijke onderliggende mechanismen zijn tussen ADHD en cardiovasculaire aandoeningen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Het blijft belangrijk om de voor- en nadelen van een medicamenteuze behandeling voor ADHD geval per geval af te wegen en de noodzaak van de behandeling regelmatig te evalueren<\/b>.<sup><span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>5&#x002C;6<\/sup><\/b><\/span><\/sup><b><sup> <\/sup><\/b>Enerzijds bevestigen deze observationele onderzoeken de noodzaak om alert te zijn op het cardiovasculaire risico bij langdurig gebruik van ADHD-medicatie. Anderzijds is gebleken uit observationeel onderzoek dat pati&euml;nten met ADHD minder kans hebben op problemen in het dagelijks leven (auto-ongevallen&#x002C; onopzettelijke verwondingen&#x002C; middelenmisbruik&#x002C; crimineel gedrag) en betere schoolprestaties wanneer ze ADHD-medicatie nemen. Vooral het nut van een vaak levenslange behandeling van ADHD bij volwassenen met geneesmiddelen waarvan de werkzaamheid en veiligheid op lange termijn onvoldoende aangetoond zijn&#x002C; kan in vraag gesteld worden. Zeker ook vanwege het potentieel verslavend effect van de meeste middelen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De studies leveren ons vooral meer informatie op over de risico&rsquo;s van methylfenidaat. Het blijft belangrijk gegevens te verzamelen over de cardiovasculaire risico&rsquo;s van alle ADHD-medicatie&#x002C; ook de minder gebruikte producten.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De <b>voorzorgsmaatregelen vermeld in het Repertorium<\/b> (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8318'>10.4 Middelen bij ADHD en narcolepsie<\/a>) blijven van toepassing:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Alvorens een behandeling te starten moet een strikte diagnosestelling en evaluatie gebeuren door deskundigen in ADHD.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Alvorens een behandeling te starten moet door anamnese en klinisch onderzoek hypertensie en (antecedenten van) cardiovasculaire aandoeningen worden opgespoord. Dit zijn contra-indicaties voor het gebruik van methylfenidaat&#x002C; atomoxetine en lisdexamfetamine.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Regelmatige opvolging van de bloeddruk en de hartfrequentie dient te worden uitgevoerd conform de SKP.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> <b>Specialiteitsnamen:<\/b><\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Methylfenidaat: Concerta&reg;&#x002C; Equasym&reg;&#x002C; Medikinet&reg;&#x002C; Methylfenidaat Sandoz&reg;&#x002C; Methylphenidate Viatris&reg;&#x002C; Rilatine&reg; (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8334'>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Atomoxetine: Atomoxetine Arega&reg; (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8326'>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Lisdexamfetamine: Elvanse&reg; (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8902082'>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2><b>Specifieke bronnen<\/b><\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>Zhang L&#x002C; Li L&#x002C; Andell P&#x002C; et al. Attention-Deficit\/Hyperactivity Disorder Medications and long-term risk of cardiovascular diseases. JAMA Psychiatry 2024;81:178-187 (<a href='https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jamapsychiatry\/fullarticle\/2811812'>doi:10.1001\/jamapsychiatry.2023.4294<\/a>)<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span>R&eacute;daction Prescrire. M&eacute;thylph&eacute;nidate au long cours&nbsp;: troubles cardio-vasculaires. La Revue Prescrire 2024;44:668<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span>&nbsp;Anonymous. New evidence that ADHD medications increase cardiovascular risk. Worst Pills Best Pills Newsletter article October 2024. <a href='https:\/\/www.worstpills.org\/newsletters\/view\/1624'>https:\/\/www.worstpills.org\/newsletters\/view\/1624<\/a><br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>4<\/span>&nbsp;Holt A&#x002C; Strange JE&#x002C; Rasmussen PV&#x002C; et al. Long-term cardiovascular risk associated with treatment of attention-deficit\/hyperactivity disorder in adults. Journal of the American College of Cardiology 2024;83:1870-82&nbsp;(doi:10.1016\/j.jacc.2024.03.375)<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>5<\/span>&nbsp;Cortese S. Pharmacologic treatment of attention deficit-hyperactivity disorder. N Engl J Med 2020;383:1050-6&nbsp;(doi: 10.1056\/NEJMra1917069)<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>6<\/span>&nbsp;Cortse S en Fava C. Editorial. Long-term cardiovascular effects of medications for attention-deficit\/hyperactivity disorder &ndash; Balancing benefits and risks of treatment. JAMA Psychiatry 2024;81:123-4.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kernboodschappen Er bestaat al lang ongerustheid over de cardiovasculaire risico&rsquo;s  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20353],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175086","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2025-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175086","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175086"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177668,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175086\/revisions\/177668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}