{"id":175196,"date":"2024-05-02T00:00:00","date_gmt":"2024-05-01T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/valproinezuur-mannen-informeren-over-de-risicos-bij-kinderwens\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:06","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:06","slug":"valproinezuur-mannen-informeren-over-de-risicos-bij-kinderwens","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/valproinezuur-mannen-informeren-over-de-risicos-bij-kinderwens\/","title":{"rendered":"Valpro\u00efnezuur: mannen informeren over de risico\u2019s bij kinderwens"},"content":{"rendered":"<p>Bij zwangere vrouwen is het gebruik van valproaat gecontra-indiceerd omwille van een verhoogd risico op congenitale afwijkingen (oa. neuraalbuisdefecten) en neurologische ontwikkelingsstoornissen. Bij meisjes en vrouwen in de vruchtbare leeftijd mag valpro&iuml;nezuur enkel gebruikt worden wanneer voldaan is aan strikte voorzorgsmaatregelen die deel uitmaken van een zwangerschapspreventieprogramma [zie Folia juni 2018 en het symbool&nbsp;<span class='ot'> <\/span> t.h.v. de specialiteiten]. Volgend op de risicobeperkende maatregelen van het EMA in 2018 over gebruik van valproaat bij vrouwen&#x002C; was aan de fabrikanten van geneesmiddelen op basis van valproaat gevraagd om de risico&rsquo;s van blootstelling aan valproaat bij mannen met kinderwens te onderzoeken. De resultaten van dat onderzoek suggereren een mogelijk verhoogd risico van neurologische ontwikkelingsstoornissen bij kinderen wiens vader 3 maanden v&oacute;&oacute;r de conceptie behandeld werd met valproaat<span class='folia-referentie-note'>1<\/span>. De studie was niet groot genoeg en had verschillende beperkingen waardoor een causaal verband niet kan bevestigd worden tussen gebruik van valproaat bij vruchtbare mannen en ontwikkeling van neurologische stoornissen bij hun kinderen.<br \/> Naar aanleiding van deze studiegegevens heeft het Europees geneesmiddelenbewakingscomit&eacute; PRAC de risico&rsquo;s van blootstelling aan valproaat bij vruchtbare mannen ge&euml;valueerd en risico-beperkende maatregelen geformuleerd.<\/p>\n<p> &nbsp; <\/p>\n<h2>In het kort over de studie<\/h2>\n<p>Het gaat om een retrospectief observationeel onderzoek op basis van 3 Scandinavische registers. Dit onderzoek is nog niet gepubliceerd.<br \/> Het doel van de studie was het bestuderen van neurologische ontwikkelingsstoornissen bij kinderen van vaders die rond de conceptie werden behandeld met valproaat&#x002C; in vergelijking met het risico bij kinderen van vaders die lamotrigine of levetiracetam hadden gekregen (allemaal in monotherapie).<br \/> De hazard ratio voor neurologische ontwikkelingsstoornissen bij de kinderen wiens vader met valproaat was behandeld ten opzichte van de kinderen wiens vader met lamotrigine of levetiracetam was behandeld bedroeg 1&#x002C;5 (95% BI: 1&#x002C;09-2&#x002C;07).<br \/> Het risico op de ontwikkeling van neurologische ontwikkelingsstoornissen varieerde tussen 4&#x002C;0% en 5&#x002C;6% in valproaatgroep tussen 2&#x002C;3 % en 3&#x002C;2% in de lamotrigine\/levetiracetam groep.<\/p>\n<p> &nbsp; <\/p>\n<h2>Belangrijkste conclusies van het PRAC<\/h2>\n<p> Het PRAC<span class='folia-referentie-note'>1<\/span> besluit dat er mogelijk een verhoogd risico is op neurologische ontwikkelingsstoornissen (5 % tegenover 3 %) bij kinderen (van 0 tot 11 jaar) geboren met vaders die 3 maanden voorafgaand aan de conceptie behandeld werden met valproaat in monotherapie in vergelijking met mannen die met lamotrigine of levetiracetam behandeld werden. Al worden ook wel de beperkingen van de studie benadrukt&#x002C; zoals de variatie in indicaties voor valproaatgebruik en de beperkte grootte van de onderzochte populatie.<br \/> &nbsp; <\/p>\n<h2>Risicobeperkende maatregelen bij de vruchtbare man<\/h2>\n<p>Om blootstelling aan valproaat te vermijden bij de vruchtbare man&#x002C; gelden nu de volgende risicobeperkende maatregelen<span class='folia-referentie-note'>1<\/span>:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Bij de start van een behandeling met valproaat bij mannen&#x002C; is specialistische begeleiding aangewezen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De pati&euml;nten informeren over het potenti&euml;le risico van neurologische ontwikkelingensstoornissen en de noodzaak van doeltreffende anticonceptie&#x002C; ook voor de vrouwelijke partner gedurende de ganse duur van de behandeling en tot 3 maanden na stoppen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Regelmatige evaluatie van de behandeling om te bepalen of valproaat de meest geschikte behandeling voor de pati&euml;nt blijft.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Bij mannen met kinderwens moet een specialist worden geraadpleegd. De behandeling met valproaat moet opnieuw worden ge&euml;valueerd en alternatieve behandelopties moeten worden besproken.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De pati&euml;nten informeren dat ze geen sperma mogen doneren tijdens de behandeling en gedurende ten minste 3 maanden na stoppen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Educatief materiaal over het teratogene risico zal worden verstrekt aan mannelijke pati&euml;nten [nog niet beschikbaar op 05\/03\/2024].<br \/> &nbsp;<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Enkele commentaren<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Valproaat heeft als indicaties in de SKP de behandeling van bepaalde vormen van epilepsie alsook de behandeling van manische episodes bij bipolaire stoornis wanneer lithium gecontra-indiceerd is of niet wordt verdragen. Valproaat wordt ook off-label gebruik bij de profylactische behandeling van migraine.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Lecrat stelt dat het op basis van de momenteel beschikbare gegevens en in afwachting van bijkomende informatie over deze studie niet gerechtvaardigd is om een behandeling met valproaat te wijzigen of te stoppen bij een man met kinderwens<span class='folia-referentie-note'>2<\/span>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Lareb zet een kritische noot bij de interpretatie van het retrospectief observationeel onderzoek waarop het PRAC-advies is gebaseerd. Er is was in deze studie namelijk onduidelijkheid over welk type epilepsie de mannen hadden (met risico op confounding by indication) en de studie was in het algemeen niet groot genoeg om vast te stellen voor welke ontwikkelingsstoornissen het risico hoger was. Lareb benadrukt ook nog eens het feit dat het mogelijke risico bij gebruik van valproaat door de vader in deze studie (5 %) veel lager is dan het aangetoonde risico op ontwikkelingsstoornissen (30-40%) bij kinderen waarvan de moeder tijdens de zwangerschap valproaat heeft gebruikt<span class='folia-referentie-note'>3<\/span>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Een andere studie (Tomson et al.<span class='folia-referentie-note'>4<\/span>) vond dat de incidentie van autisme en verstandelijke beperkingen iets hoger was bij kinderen van vaders die valproaat gebruikten dan bij kinderen van vaders die geen anti-epileptica gebruikten. De risicotoename was in deze studie niet statistisch significant.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>La Revue Pr&eacute;scrire stelt dat deze resultaten een reden vormen om het gebruik van valpro&iuml;nezuur in heroverweging te nemen bij mannen met kinderwens. Vooral wanneer er andere opties kunnen overwogen worden&#x002C; zoals lamotrigine&#x002C; levetiracetam&#x002C; propranolol&#x002C; amitriptyline en lithium&#x002C; bij de behandeling van respectievelijk epilepsie&#x002C; migraine en stemmingsstoornissen zoals bipolaire stoornis<span class='folia-referentie-note'>5<\/span>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> Specialiteitsnamen:<\/h2>\n<p>Valproaat: Depakine&reg;&#x002C; Valproate (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8730'>Repertorium<\/a>)<br \/> &nbsp;<\/p>\n<h2>Bronnen<\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>EMA. <a href='https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/news\/potential-risk-neurodevelopmental-disorders-children-born-men-treated-valproate-medicines-prac-recommends-precautionary-measures'>https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/news\/potential-risk-neurodevelopmental-disorders-children-born-men-treated-valproate-medicines-prac-recommends-precautionary-measures<\/a>. Een DHPC werd rondgestuurd naar de zorgverstrekkers : via https:\/\/geneesmiddelendatabank.be\/menselijk-gebruik &gt; zoekterm: valproaat &gt; download de DHPC voor elke specialiteit via &ldquo;DHPC&rdquo;<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span>CRAT. <a href='https:\/\/www.lecrat.fr\/1778\/'>https:\/\/www.lecrat.fr\/1778\/<\/a> geraadpleegd op 03\/05\/2023<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span>&nbsp;Lareb. Valproinezuur gebruik door de man met kinderwens. Geraadpleegd op 03\/05\/2024. <a href='https:\/\/www.lareb.nl\/mvm-kennis-pagina\/Valproinezuur-gebruik-door-de-man-met-kinderwens'>Website van Lareb<\/a><\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>4<\/span>&nbsp;Tomson T&#x002C; Muraca G&#x002C; Razaz N. Paternal exposure to antiepileptic drugs and offspring outcomes: a nationwide population-based cohort study in Sweden. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2020;91(9):907-13. PMID:32651245<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>5&nbsp;<\/span>Exposition paternelle &agrave; l&rsquo;acide valpro&iuml;que avant la conception: troubles du d&eacute;veloppment neuropsychique chez les enfants? Rev Prescrire 2024; 44 (485): 190-192<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bij zwangere vrouwen is het gebruik van valproaat gecontra-indiceerd omwille  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20296],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175196","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2024-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175196"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177778,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175196\/revisions\/177778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}