{"id":175202,"date":"2024-04-18T00:00:00","date_gmt":"2024-04-17T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/colchicine-herinnering-aan-het-risico-van-overdosering\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:06","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:06","slug":"colchicine-herinnering-aan-het-risico-van-overdosering","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/colchicine-herinnering-aan-het-risico-van-overdosering\/","title":{"rendered":"Colchicine: herinnering aan het risico van overdosering"},"content":{"rendered":"<div class='summary'>La Revue <em>Prescrire<\/em> herinnert aan de nauwe therapeutisch-toxische marge van colchicine. Overdosering heeft potentieel ernstige gevolgen. De dosering moest strikt worden gerespecteerd&#x002C; met aandacht voor nier- of leverinsuffici&euml;ntie en de talrijke interacties.<\/div>\n<p>Colchicine heeft als indicaties in de SKP de behandeling van acute jichtaanval&#x002C; en de preventie van een jichtaanval bij het begin van een urinezuurverlagende behandeling. Zijn eveneens vermeld als indicaties&nbsp;: familiale Middellandse-Zeekoorts en sclerodermie. Laag gedoseerd colchicine is de laatste jaren bij verschillende cardiale problemen bestudeerd (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2567?folia=2563'>Folia maart 2016<\/a>) en wordt momenteel onderzocht bij pati&euml;nten met coronairlijden na percutane coronaire interventie (PCI&#x002C; <a href='https:\/\/kce.fgov.be\/nl\/kce-trials\/gefinancierde-klinische-studies\/col-be-pci-colchicine-in-belgie-bij-patienten-met-coronaire-hartziekte-na-percutane-coronaire'>website KCE<\/a>).&nbsp;<\/p>\n<p>In twee recente artikels<span class='folia-referentie-note'>1&#x002C;2<\/span>&#x002C; herinnert&nbsp;<b><i>La Revue Prescrire<\/i><\/b> er aan<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>dat colchicine een <b>nauwe therapeutisch toxische marge<\/b> heeft&#x002C; en<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>dat er bij <b>overdosering<\/b> een risico is van rhabdomyolyse&#x002C; neuropathie&#x002C; beenmergdepressie&#x002C; nieraantasting en leveraantasting. Maag-darmklachten (diarree&#x002C; nausea&#x002C; braken) kunnen de eerste symptomen van intoxicatie zijn.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><b><i>La Revue Prescrire<\/i><\/b><i> <\/i>meldt dat er nog steeds een <b>belangrijk aantal overdoseringen worden gerapporteerd in Frankrijk<\/b>&#x002C; ondanks de risicobeperkende maatregelen die werden genomen&#x002C; zoals het rondsturen van een DHPC aan de Franse gezondheidswerkers in 2016. Uit Franse toxicovigilantie- en farmacovigilantiegegevens (periode 2016-2020) blijkt inderdaad dat<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>therapeutische vergissingen<\/b> (bv. vergissingen in dosering) nog steeds een frequente oorzaak zijn van overdosering;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>het <b>therapeutisch schema<\/b> voor de pati&euml;nt vaak complex is;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>gevallen met <b>fatale afloop<\/b> zijn gerapporteerd&#x002C; onder andere bij <b>associatie<\/b> van colchicine met een macrolide of een statine;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>er ook meldingen zijn van <b>intentionele overdosering<\/b>&#x002C; in het kader van poging tot zelfdoding.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>NB <\/b>In <b>Belgi&euml;<\/b> ontving het <b>Antigifcentrum<\/b> in de <b>periode 2018-2022<\/b> ongeveer 90 meldingen van blootstelling aan colchicine&#x002C; waarvan 29 accidentele overdoseringen en 19 intentionele overdoseringen.<br \/> &nbsp;<\/p>\n<h2>Om het risico van overdosering met colchicine te beperken&#x002C; zijn volgende elementen belangrijk:<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p><b>De dosering respecteren&#x002C; met aandacht voor de aanwezigheid van nier- of leverinsuffici&euml;ntie (let op bij ouderen).<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>\u200b<\/b>De <b>dosering bij de acute jichtaanval<\/b> zoals vermeld in het <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=7146'>Repertorium &gt; 9.3.1. Colchicine<\/a> (editie 2024) is als volgt (bronnen: SKP&#x002C; <a href='https:\/\/www.farmacotherapeutischkompas.nl\/bladeren\/indicatieteksten\/jicht'>Farmacotherapeutisch Kompas<\/a>&#x002C; <a href='https:\/\/richtlijnen.nhg.org\/standaarden\/artritis#volledige-tekst'>NHG-standaard Artritis (2017)<\/a>):<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Start zo snel mogelijk met colchicine. Begin met 1 mg in de eerste 12 uur&#x002C; gevolgd door 0&#x002C;5 mg een uur later&#x002C; en ga de volgende dagen door met 0&#x002C;5 mg 2 tot 3 keer per dag.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Bij oudere personen en bij nierlijden wordt een dosis van 0&#x002C;5 mg aanbevolen als eerste inname.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>In geval van matige nierinsuffici&euml;ntie wordt een dosis van 0&#x002C;5 mg om de twee dagen aanbevolen. De behandelingsperiode moet zo kort mogelijk zijn. Bij pati&euml;nten met ernstige nierinsuffici&euml;ntie is colchicine gecontra-indiceerd.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De behandeling moet worden gestaakt of verminderd wanneer de pijn verdwenen is of wanneer gastro-intestinale ongewenste effecten optreden.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Maximaal 6 mg in totaal tijdens een behandelkuur gebruiken. Bij het optreden van een nieuwe aanval na het voltooien van een kuur minimaal 72 uur wachten alvorens een nieuwe kuur te starten.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>Nog enkele aanvullingen over gebruik bij acute jichtaanval uit andere bronnen :<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Maximaal gedurende 5 dagen behandelen. De behandeling stoppen zodra er tekenen zijn van intoxicatie (diarree&#x002C; nausea&#x002C; braken)&#x002C; of als de klachten na 5 dagen niet verminderd zijn&#x002C; of als de pijn is verdwenen. (<a href='https:\/\/richtlijnen.nhg.org\/standaarden\/artritis#volledige-tekst'>NHG-standaard &ldquo;Artritis&rdquo; (2017)<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Volgens de <a href='https:\/\/richtlijnen.nhg.org\/standaarden\/artritis#volledige-tekst'>NHG-Standaard Artritis (2017)<\/a>&nbsp;is bij de kortdurende behandeling met de lage dosering (0&#x002C;5 mg 2&ndash;3&times;\/dag) geen dosisaanpassing nodig voor pati&euml;nten met een (milde of matig ernstige) nierfunctiestoornis.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Alert zijn voor de talrijke interacties&nbsp;:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>\u200b<\/b>Risico van<b> intoxicatie <\/b>wanneer colchicine wordt geassocieerd met<b> inhibitoren van CYP3A4<\/b> (onder andere de macroliden clarithromycine en erythromycine; de azoolderivaten itraconazol&#x002C; ketoconazol&#x002C; posaconazol en voriconazol; pompelmoessap) <b>en van P-gp<\/b> (onder andere amiodaron; ciclosporine; clarithromycine; de azoolderivaten itraconazol en ketoconazol; verapamil): zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/1?frag=9990243#cyp'>Tabel Ic. In Inl.6.3.<\/a> en <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/1?frag=9990243#pgp'>Tabel Id. in Inl.6.3.<\/a> &nbsp;<b>Contra-indicaties <\/b>volgens de SKP&nbsp;:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>gebruik samen met een <b>krachtige CYP3A4- of P-gp-inhibitor<\/b> bij pati&euml;nten met nier- of leverinsuffici&euml;ntie&nbsp;;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>gebruik samen met een <b>macrolide<\/b> bij alle pati&euml;nten.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>Verhoogd risico van <b>spiertoxiciteit<\/b> bij associ&euml;ren met <b>statines of fibraten<\/b>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Antidiarre&iuml;ca vermijden tijdens de behandeling <\/b>omdat zij de eerste tekenen van overdosering kunnen maskeren.<\/p>\n<div class='detailed-content'>In Frankrijk bestaat een vaste associatie van colchcine + opiumpoeder. Het opiumpoeder kan de symptomen van diarree maskeren. Dit verklaart zonder twijfel waarom met deze associatie talrijke overdoseringen worden gerapporteerd in Frankrijk.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3> <b>Specialiteitsnamen:<\/b><\/h3>\n<p><b>&nbsp;&#8211;&nbsp;<\/b>Colchicine: Colchicine Opocalcium&reg;<span class='mp-kidney-m'> <\/span> (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=7153'>Repertorium<\/a>)<br \/> &nbsp;<\/p>\n<h2><b>Specifieke bronnen<\/b><\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>Colchicine et crise de goutte. Posologie encore diminu&eacute;e dans les RCP en raison des dangers en cas de surdose. La Revue Prescrire 2023 ; 43 :347<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span>Colchicine : encore des surdoses et des morts. La Revue Prescrire 2023 ; 43 : 512-515<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span><\/span>&nbsp;<span class='folia-referentie-tekst'>Compte rendu du Comit&eacute; scientifique permanent Surveillance et Pharmacovigilance de l&rsquo;ANSM&#x002C; s&eacute;ance du 27\/9\/2021&#x002C; via <a href='https:\/\/ansm.sante.fr\/evenements\/comite-interface-avec-le-reseau-de-toxicovigilance-5'>&Eacute;v&egrave;nement &#8211; Comit&eacute; Interface avec le r&eacute;seau de toxicovigilance &#8211; ANSM (sante.fr)<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La Revue Prescrire herinnert aan de nauwe therapeutisch-toxische marge van  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20296],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175202","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2024-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175202"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177784,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175202\/revisions\/177784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}