{"id":175372,"date":"2023-01-24T00:00:00","date_gmt":"2023-01-23T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/oogdruppels-met-prostaglandine-analogen-signaal-van-spontane-abortus\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:19","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:19","slug":"oogdruppels-met-prostaglandine-analogen-signaal-van-spontane-abortus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/oogdruppels-met-prostaglandine-analogen-signaal-van-spontane-abortus\/","title":{"rendered":"Oogdruppels met prostaglandine-analogen: signaal van spontane abortus"},"content":{"rendered":"
Het gebruik van oogdruppels met prostaglandine-analogen tijdens de zwangerschap werd in verband gebracht met een risico op spontane abortus, zo meldt La Revue Prescrire<\/i>1<\/sup><\/span> in een recent artikel.<\/div>\n

Indicaties van de prostaglandine-analogen<\/h2>\n

Gastro-intestinaal stelsel<\/h3>\n

Misoprostol<\/em> wordt gebruikt als maagbeschermend middel (zie 3.1.1.3. Misoprostol<\/a> en 9.1.1.7 Diclofenac + misoprostol<\/a>). 
Opgelet, er is een teratogeen effect<\/strong> bij toediening van misoprostol in het 1ste<\/sup> trimester van de zwangerschap.<\/p>\n

Gynaeco-obstetrie<\/h3>\n

In de gynaeco-obstetrie <\/strong>zijn dinoproston <\/em>en misoprostol <\/em>geïndiceerd voor de inductie van de arbeid. Carboprost <\/em>wordt gebruikt bij postpartumbloedingen. (Zie 6.4.1. Oxytocica).<\/a>
Opgelet, er is een teratogeen effect<\/strong> bij toediening van misoprostol in het 1ste<\/sup> trimester van de zwangerschap.<\/p>\n

Oftalmologie<\/h3>\n

Prostaglandine-analogen zoals latanoprost<\/i>, travoprost<\/i>, bimatoprost<\/i> en tafluprost<\/i> worden gebruikt – in de vorm van oogdruppels – voor de behandeling van open-hoekglaucoom<\/b> (zie 16.5.4.  Prostaglandine-analogen<\/a>). We geven hier een update van wat geweten is over de veiligheid van deze oogdruppels tijdens de zwangerschap.<\/b><\/p>\n

Wat weten we over de veiligheid van oogdruppels met prostaglandine-analogen tijdens de zwangerschap?<\/h2>\n

Orale, rectale of vaginale toediening van prostaglandinen leidt tot weeën-inductie. Deze effecten werden niet gemeld bij gebruik van prostaglandine-analogen in het oog, waarbij de systemische blootstelling laag is2<\/sup><\/span>.
Volgens het standaardwerk Briggs<\/em> zijn de klinische gegevens over het gebruik van latanoprost tijdens de zwangerschap beperkt 3<\/sup><\/span>. Bij 11 zwangerschappen waarbij latanoprost<\/em> gebruikt werd in het eerste trimester had geen van de kinderen een aangeboren afwijking, wel was er één spontane miskraam4<\/sup><\/span>.  Volgens Lareb<\/a>5<\/sup><\/span> mogen oogdruppels met prostaglandine-analogen alleen op strikte indicatie worden gebruikt. Het is immers bekend dat systemisch gebruik van deze middelen de tonus van de uterus kan verhogen en de uteroplacentaire doorbloe­ding verminderen.
 
Deze gegevens sluiten aan bij wat in de SKP staat: “Veilig gebruik van dit geneesmiddel tijdens de zwangerschap bij mensen is niet aangetoond.” <\/em><\/p>\n

Signaal van spontane abortus bij gebruik van de oogdruppels 1<\/sup><\/h2>\n

Een farmacovigilantiestudie uit 20226<\/sup><\/span> onderzocht het verband tussen het gebruik van oogdruppels met prostaglandine-analogen (latanoprost, travoprost, bimatoprost en tafluprost) en het optreden van spontane abortus. <\/strong>De studie is gebaseerd op Amerikaanse en Japanse farmacovigilantiegegevens uit de databanken FAERS (V.S.) en JADES (Japan).<\/p>\n

Uit de studie blijkt dat op alle meldingen met latanoprost<\/em> in de FAERS-databank,<\/em> het percentage meldingen van spontane abortus 4 keer hoger<\/strong> ligt dan het gemiddelde voor de andere geneesmiddelen in de databank. Met travoprost<\/em> vond men een vergelijkbaar signaal, dat echter niet statistisch significant was. Er zijn te weinig gegevens met tafluprost <\/em>en bimatoprost<\/em> om te bepalen of hier sprake is van een klasse-effect. De JADES-databank bevatte minder meldingen, maar de resultaten waren vergelijkbaar.<\/p>\n

Deze studie is gebaseerd op evidentie van lage kwaliteit en laat niet toe een causaal verband aan te tonen tussen latanoprost <\/em><\/strong>en het optreden van spontane abortus, maar genereert wel een signaal<\/strong>. Mogelijk kan het risico van spontane abortus verklaard worden door het farmacologisch effect van prostaglandines.<\/p>\n

Hoe beperkt men de systemische effecten van oogdruppels?<\/h2>\n

Het risico van systemische effecten wordt tegengegaan door dichtdrukken<\/strong> van het nasolacrimale kanaal ter hoogte van de binnenste ooghoek gedurende 1 à 2 minuten en de ogen gesloten te houden (zonder knipperen) (zie Repertorium, Bijzondere voorzorgen in hoofdstuk 16<\/a>).
 
Het risico van ongewenste effecten neemt toe bij overmatig gebruik of gebruik van hoge doses. Respecteer dus zeker de dosis <\/strong>en de behandelingsduur<\/strong>7<\/sup><\/span>.<\/p>\n

Commentaar van het BCFI<\/h2>\n

Studies van betere methodologische kwaliteit zijn nodig om te bepalen of er een causaal verband bestaat tussen het gebruik van oogdruppels met prostaglandine-analogen en het optreden van spontane abortus.
In afwachting van dergelijke studies worden oogdruppels met prostaglandines best zoveel mogelijk vermeden bij zwangere vrouwen.<\/p>\n

Bronnen<\/h2>\n

1 <\/span>Latanoprost et autres “prosts” en collyre : avortements spontanés. La Revue Prescrire<\/i> 2022 ;42 :465<\/span>
2 <\/span>CRAT. https:\/\/www.lecrat.fr\/
3<\/span> Briggs GG & Freeman RK. A reference guide to fetal and neonatal risk: drugs in pregnancy and lactation (11e<\/sup> editie, elektronische versie), laatst geraadpleegd op  14 november 2022
4<\/span> https:\/\/www.farmacotherapeutischkompas.nl\/bladeren\/preparaatteksten\/l\/latanoprost#zwangerschap
5<\/span> Lareb. Middelen bij glaucoom tijdens de zwangerschap. Accessed 14 novembre 2022. Website van Lareb<\/a>.<\/span>
6 <\/span>Sakai T, Mori C, Koshiba H, Yuminaga R, Tanabe K, Ohtsu F. Pregnancy loss signal from prostaglandin eye drop use in pregnancy: a disproportionality analysis using Japanese and US spontaneous reporting databases. Drugs-Real World Outcomes<\/i>. 2022 Mar;9(1):43-51.
7<\/span> Bien utiliser les collyres, La Revue Prescrire<\/i> 2022 ;42 :466<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het gebruik van oogdruppels met prostaglandine-analogen tijdens de zwangerschap werd […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,14916],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175372","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2023-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177954,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175372\/revisions\/177954"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}