{"id":175574,"date":"2019-08-29T00:00:00","date_gmt":"2019-08-28T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/lezersvraag-tot-wanneer-moet-men-foliumzuur-tijdens-de-zwangerschap-gebruiken\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:35","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:35","slug":"lezersvraag-tot-wanneer-moet-men-foliumzuur-tijdens-de-zwangerschap-gebruiken","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/lezersvraag-tot-wanneer-moet-men-foliumzuur-tijdens-de-zwangerschap-gebruiken\/","title":{"rendered":"Lezersvraag: Tot wanneer moet men foliumzuur tijdens de zwangerschap gebruiken?"},"content":{"rendered":"<p>In het Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium staat in de rubriek &ldquo;Dosering&rdquo; voor foliumzuur het volgende: &ldquo;<em>voor primaire preventie moeten alle vrouwen hun foliumzuurinname met 0&#x002C;4 mg per dag verhogen vanaf 8 weken v&oacute;&oacute;r de conceptie tot en met de tweede maand van de zwangerschap.&rdquo;<\/em><br \/> Een lezer merkt op dat sommige richtlijnen de inname van foliumzuur tot en met drie maanden (12 weken) van de zwangerschap aanraden (bv. Kind en Gezin&#x002C; Domus Medica&#x002C; NICE&#x002C; WHO) (1&#x002C;2&#x002C;3&#x002C;5). Wat is nu juist?<\/p>\n<p> Om deze vraag te beantwoorden&#x002C; zijn er 3 elementen belangrijk:<\/p>\n<p> 1.&nbsp; De neuraalbuis ontwikkelt zich in de eerste 8 weken van de zwangerschap. Uit deze buis ontstaan de hersenen en het ruggenmerg. Het is gedurende deze periode dat neuraalbuisdefecten&#x002C; zoals spina bifida of anencefalie&#x002C; kunnen optreden (1).<\/p>\n<p> 2.&nbsp;&nbsp;Een voldoende hoog gehalte van foliumzuur in het bloed beschermt tegen deze neuraalbuisdefecten (2).<\/p>\n<p> Een <i>Cochrane Review<\/i> bevestigt wat (inter)nationale richtlijnen en&#x002C; onlangs ook de Hoge Gezondheidsraad (HGR) in april 2019&#x002C; aanbevelen: foliumzuur helpt neuraalbuisdefecten te voork&oacute;men als het bij het begin van de zwangerschap&#x002C; en liefst al op voorhand&#x002C; dagelijks wordt ingenomen aan een dosis van 0&#x002C;4 mg (400 &micro;g\/d).<\/p>\n<div class='detailed-content'>De resultaten van een <em>Cochrane Review <\/em>(2015) tonen een beschermend effect aan bij een dagelijkse inname van foliumzuur (enkel of in combinatie met andere vitaminen of mineralen) ten opzichte van geen supplement&#x002C; placebo of vitaminen en mineralen zonder foliumzuur (risk ratio (RR) 0&#x002C;31; 95%-BI 0&#x002C;17 &ndash; 0&#x002C;58). Foliumzuur heeft ook een beschermend effect op een recidief van neuraalbuisdefecten (RR 0&#x002C;34; 95%-BI 0&#x002C;18 tot 0&#x002C;64). Subgroep-analyses suggereren dat het positief effect van foliumzuur (op de incidentie van neuraalbuisdefecten en recidieven ervan) niet be&iuml;nvloed wordt<br \/> a) door de onderzochte dagelijkse dosering&#x002C; gaande van 360 &micro;g tot 4000 &micro;g&#x002C;<br \/> b) door het feit dat foliumzuur (al dan niet) gegeven wordt met andere vitaminen of mineralen.<\/div>\n<p>Een evenwichtige voeding alleen volstaat niet om deze hoeveelheid te bereiken&#x002C; omdat de gewone dagelijkse voeding niet is verrijkt met folaten. Volgens de HGR wordt dit gestaafd door het feit dat het folaatgehalte bij de doorsnee Belgische bevolking laag ligt (4).<\/p>\n<p> <span id='docs-internal-guid-4d10a0b2-7fff-3a3e-db44-2c320fe36fb8'>Er wordt aangeraden dat vrouwen die bij een eerdere zwangerschap al een kindje met een neuraalbuisdefect hadden&#x002C; dagelijks 4 mg foliumzuur zouden innemen. Dit geldt ook voor vrouwen op anti-epileptica of sulfasalazine&#x002C; met diabetes of sikkelcelanemie [zie <\/span><em><a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/15?frag=13557'>Repertorium 14.2.2.6<\/a><\/em>] (3&#x002C;4). Hoewel&#x002C; onder andere uit de <em>Cochrane<\/em>&#x002C; blijkt dat een dosis van 400 &micro;g\/d ook zou volstaan&#x002C; wordt een &ldquo;veiligheidsdosis&rdquo; van 4 mg\/d nog steeds uit pure voorzorg aanbevolen (4).<\/p>\n<p> 3.&nbsp;&nbsp;Er zijn geen negatieve effecten op de foetus bij langdurige toediening van foliumzuur v&oacute;&oacute;r of gedurende de ganse zwangerschap&#x002C; in de normale of hoge dosis. Als ongewenste effecten bij de moeder zijn er soms gastro-intestinale stoornissen voor de duur van de inname.<\/p>\n<h2>Besluit<\/h2>\n<p>De extra inname van foliumzuur is noodzakelijk tijdens de embryonale ontwikkeling van het zenuwstelsel: op zijn minst de eerste 8 weken van de zwangerschap. Omdat het begin van de zwangerschap meestal niet te voorzien is&#x002C; tenzij bij geassisteerde fertilisatietechnieken&#x002C; raadt men aan om de inname van foliumzuur al voor de eventuele conceptie te starten&#x002C; op zijn minst 8 weken voor de geplande zwangerschap of van zodra men een zwangerschap overweegt. Gezien de geringe ongewenste effecten&#x002C; kan het geen kwaad om foliumzuur tot en met de 3<sup>de<\/sup> maand (of zelfs langer) door te nemen.<\/p>\n<p> De boodschap luidt dus:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><i>bij een zwangerschap zonder verhoogd risico neem je dagelijks 0&#x002C;4 mg foliumzuur in&#x002C; op z&rsquo;n minst 8 weken v&oacute;&oacute;r de conceptie (of zodra je aan een zwangerschap denkt) tot op het einde van het eerste trimester. <\/i><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><i>Voor secundaire preventie&#x002C; d.w.z. bij vrouwen die bij een vroegere zwangerschap reeds een kindje met een neuraalbuisdefect hadden&#x002C; alsook bij vrouwen met bewezen foliumzuurtekort en bij paren waarvan &eacute;&eacute;n van de ouders zelf een neuraalbuisdefect heeft&#x002C; wordt periconceptioneel veiligheidshalve een hogere dosis (4 mg daags) gegeven. Ook bij vrouwen met diabetes en bij vrouwen met sikkelcelanemie kan periconceptioneel de hoge dosis (4 mg) gebruikt worden.<\/i> <i>Er is geen meerwaarde om een hogere foliumzuur dosis te nemen als je geen verhoogd risico hebt<\/i>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><i>Bij andere vrouwen met een hoog risico op neuraalbuisdefecten (zoals vrouwen die anti-epileptica gebruiken)&#x002C; evenals vrouwen die sulfasalazine gebruiken [<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/4?frag=3418'>zie 3.7.2. Sulfasalazine<\/a>]&#x002C; wordt het gebruik van hogere doses foliumzuur (4 mg) niet langer aanbevolen volgens onze standaardbronnen<\/i><em>.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>De aanbeveling in de richtlijnen om foliumzuur in te nemen tot het einde van de 2<sup>de<\/sup> of de 3<sup>de<\/sup> maand is dus eerder arbitrair. Naar aanleiding van deze lezersvraag passen we de tekst in het Repertorium aan.<\/p>\n<h2>Specifieke bronnen<\/h2>\n<p class='reference'><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>(1)&nbsp;<\/span>Stiles J. et al. The Basics of Brain Development. Neuropsychol Rev (2010) 20:327&ndash;348 DOI <a href='https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007%2Fs11065-010-9148-4'>10.1007\/s11065-010-9148-4<\/a><\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>(2)<\/span> De-Regil LM et al. Effects and safety of periconceptional oral folate supplementation for preventing birth defects. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015&#x002C; Issue12. Art.No.:CD007950. DOI: <a href='https:\/\/www.cochranelibrary.com\/cdsr\/doi\/10.1002\/14651858.CD007950.pub3\/full'>10.1002\/14651858.CD007950.pub3<\/a>.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>(3)<\/span>&nbsp;British National Formulary (BNF). Folic acid. DOI: <a href='https:\/\/about.medicinescomplete.com\/#\/content\/bnf\/_402166529'>10.18578\/BNF.402166529<\/a> (nagezien op 20 februari 2019).<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>(4)<\/span> Hoge Gezondheidsraad. HGR nr. 9515: Aanbeveling over foliumzuur voor vrouwen die zwanger willen worden of pas zwanger zijn. April 2019. <a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/advies-9515foliumzuur'>https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/advies-9515foliumzuur<\/a><\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>(5)<\/span>&nbsp;WHO &ndash; World Health Organization. Optimal serum and red blood cell folate concentrations in women of reproductive age for prevention of neural tube defects. Geneva: WHO 2015&#x002C; p.1-44. <a href='https:\/\/www.who.int\/nutrition\/publications\/guidelines\/optimalserum_rbc_womenrep_tubedefects\/en\/'>https:\/\/www.who.int\/nutrition\/publications\/guidelines\/optimalserum_rbc_womenrep_tubedefects\/en\/<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In het Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium staat in de rubriek &ldquo;Dosering&rdquo; voor  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,66],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175574","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2019-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175574"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178158,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175574\/revisions\/178158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}