{"id":175634,"date":"2018-11-01T00:00:00","date_gmt":"2018-10-31T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/olanzapine-onder-vorm-van-verlengde-afgifte-olanzapinepamoaat-en-postinjectiesyndroom\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:39","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:39","slug":"olanzapine-onder-vorm-van-verlengde-afgifte-olanzapinepamoaat-en-postinjectiesyndroom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/olanzapine-onder-vorm-van-verlengde-afgifte-olanzapinepamoaat-en-postinjectiesyndroom\/","title":{"rendered":"Olanzapine onder vorm van verlengde afgifte (olanzapinepamoaat) en postinjectiesyndroom"},"content":{"rendered":"<p>Het Belgisch Centrum voor Geneesmiddelenbewaking werd recent op de hoogte gebracht van een vermoedelijk geval van postinjectiesyndroom na toediening van olanzapine in een preparaat met verlengde afgifte (olanzapinepamoaat&#x002C; injecteerbare suspensie (i.m.) met verlengde afgifte: Zypadhera&reg;). Het ging om een 66-jarige pati&euml;nte die twee uur na de injectie hypertensie&#x002C; agitatie en duizeligheid ontwikkelde&#x002C; en moest worden gehospitaliseerd; het bewustzijnsniveau was normaal. De symptomen persisteerden gedurende ongeveer 12 uur. De pati&euml;nte werd reeds gedurende twee jaar behandeld met Zypadhera&reg; (dosering: 300 mg om de vier weken)&#x002C; en had nog geen dergelijke symptomen doorgemaakt.<\/p>\n<p> Het postinjectiesyndroom (<i>post injection delirium\/sedation syndrome<\/i>) is een bekend ongewenst effect na toediening van olanzapine onder vorm van verlengde afgifte (olanzapinepamoaat). Bij een postinjectiesyndroom komt de totale dosering&#x002C; die bedoeld is voor een periode van 2 tot 4 weken&#x002C; kort na de injectie vrij en ontstaat een acute intoxicatie (overdosering) met olanzapine. Symptomen van overdosering kunnen bestaan uit: slaperigheid&#x002C; verminderd bewustzijn&#x002C; desori&euml;ntatie&#x002C; bewegingsdrang&#x002C; extrapiramidale symptomen&#x002C; parkinsonisme&#x002C; onrust&#x002C; delier&#x002C; hypo- of hypertensie&#x002C; tachycardie&#x002C; hypothermie&#x002C; verlengd QT-interval; in een casus beschreven in het <i>Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde<\/i><span class='folia-referentie-note'>1&nbsp;<\/span>was ook sprake van verlaagde zuurstofsaturatie. De symptomen van postinjectiesyndroom treden meestal binnen het uur na de injectie op&#x002C; zelden 1 tot 3 uur na de injectie&#x002C; en zeer zelden na meer dan 3 uur. De behandeling is symptomatisch&#x002C; en herstel treedt binnen de 12 tot 72 uur op.<span class='folia-referentie-note'>1<\/span><\/p>\n<div class='detailed-content'>&#8211; Het postinjectiesyndroom wordt veroorzaakt door een niet-bedoeld&#x002C; versneld vrijkomen van olanzapinepamoaat in de algemene circulatie. Dit kan gebeuren wanneer bijvoorbeeld tijdens de injectie een bloedvat wordt beschadigd&#x002C; en olanzapinepamoaat vervolgens weglekt vanuit het spierweefsel naar de algemene circulatie. Omdat olanzapinepamoaat (een zout) veel beter en sneller oplosbaar is in bloed dan in spierweefsel&#x002C; zullen bij contact met bloed snel hoge plasmaconcentraties worden bereikt.<br \/> &#8211;&nbsp;Symptomen van olanzapine-overdosering treden niet onmiddellijk op na de injectie van het depot-preparaat en contact met bloed&#x002C; aangezien olanzapine eerst nog moet vrijgesteld worden uit het olanzapinepamoaat. Dit is in tegenstelling&nbsp; tot overdosering met snelwerkend olanzapine&#x002C; waarbij symptomen zeer snel optreden en de kans van respiratoire depressie groter is.<span class='folia-referentie-note'>2<\/span><br \/> &#8211; Analyse van de beschikbare gegevens wijst momenteel niet op een risico van postinjectiesyndroom met de andere antipsychotica in depot-preparaat&#x002C; maar meer onderzoek is nodig om hierover uitsluitsel te hebben.<span class='folia-referentie-note'>3<\/span><\/div>\n<p>Volgens de SKP van Zypadhera&reg; ontstaat het postinjectiesyndroom bij &lt; 0&#x002C;1% van de injecties en bij 2% van de pati&euml;nten (geschatte incidentie op basis van klinische studies); zowel een hogere incidentie<span class='folia-referentie-note'>1<\/span> als een lagere incidentie<span class='folia-referentie-note'>4<\/span> is evenwel gesuggereerd. In een post-marketingstudie was de incidentie hoger bij mannen en bij hoge dosis (&gt; 350 mg).<span class='folia-referentie-note'>4<\/span><\/p>\n<p>Om het risico van postinjectiesyndroom na toediening van olanzapinepamoaat (Zypadhera&reg;) te beperken of snel te detecteren&#x002C; worden een aantal <b>voorzorgsmaatregelen<\/b> voorgesteld.<span class='folia-referentie-note'>1&#x002C;5<\/span><\/p>\n<ul>\n<li>Gebruik van de juiste injectietechniek&#x002C; waarbij met aspiratie wordt gecontroleerd of de naald niet intravasculair is gepositioneerd.<\/li>\n<li>Na elke injectie dient de pati&euml;nt gedurende minstens 3 uur geobserveerd te worden (d.w.z. minstens &eacute;&eacute;n keer per uur controleren op tekenen van een mogelijk postinjectiesyndroom) door gekwalificeerd personeel&#x002C; en dit ter plaatse in een zorginstelling.<\/li>\n<li>Na het verlaten van de zorginstelling&#x002C; moet de pati&euml;nt (of de begeleider) alert blijven voor symptomen van postinjectiesyndroom&#x002C; en de pati&euml;nt moet op de hoogte zijn waar hij hulp kan vinden in het geval symptomen optreden. De pati&euml;nt dient geen voertuig te besturen noch een machine te bedienen &nbsp;voor de rest van de dag.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Commentaar van het BCFI<\/h2>\n<p>In de <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2169?folia=2146'>Folia van maart 2013<\/a> werd aandacht besteed aan de langetermijnbehandeling met antipsychotica bij pati&euml;nten met schizofrenie. In verband met depotpreparaten waren de conclusies dat zij een voordeel&nbsp; kunnen bieden op het vlak van therapietrouw&#x002C; maar dat het onduidelijk is of dit ook leidt tot betere klinische uitkomsten (bv. minder herval)&#x002C; en dat er geen harde evidentie is om de voorkeur te geven aan een of ander depotpreparaat.&nbsp; Er werd gesteld dat de toediening van een depotpreparaat te overwegen is voor pati&euml;nten met schizofrenie die hier voorkeur voor hebben of bij duidelijke problemen van therapietrouw met de dagelijkse orale preparaten. De sindsdien bijgewerkte aanbeveling van het Britse <em>National Institute for Health and Care Excellence<\/em><span class='folia-referentie-note'>6&nbsp;<\/span>blijft deze conclusie ondersteunen. Bij de keuze voor een antipsychoticum zal men zich vooral laten leiden door het individuele antwoord&#x002C; de ongewenste effecten (met aandacht voor o.a. de extrapiramidale symptomen&#x002C; de metabole effecten zoals gewichtstoename&#x002C; de seksuele stoornissen&#x002C; sedatie &hellip;.)&#x002C; de therapietrouw en de kostprijs.<\/p>\n<h2>Specifieke bronnen<\/h2>\n<p> <span class='folia-referentie-tekst'><font color='#52a800'><b>1<\/b><\/font> Wilms EB&#x002C; van der Velden MT&#x002C; van Essen FH en ten Brink C. Postinjectiesyndroom na depotinjectie met olanzapine. Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:A7885<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><font color='#52a800'><b>2<\/b><\/font> McDonnell et al.&#x002C; Post-injection delirium\/sedation syndrome in patients with schizophrenia treated with olanzapine long-acting injection&#x002C; II: investigations of mechanism BMC Psychiatry 2010&#x002C; 10:45 (doi: <a href='https:\/\/bmcpsychiatry.biomedcentral.com\/articles\/10.1186\/1471-244X-10-45'>10.1186\/1471-244X-10-45<\/a>)<br \/> <font color='#52a800'><b>3<\/b><\/font> Novakovic V et al. Long-Acting Injectable Antipsychotics and the Development of Postinjection Delirium\/Sedation Syndrome (PDSS). Clinical Neuropharmacology 2013; 36: 59-62 (doi: <a href='https:\/\/pt.wkhealth.com\/pt\/re\/lwwgateway\/landingpage.htm;jsessionid=bLpF2pLRzFpgDNW6Lp8ZZkYZnvGvnQ4yx6vnYGvTtyhhmHhTGJ9m!1968843651!181195629!8091!-1?sid=WKPTLP:landingpage&amp;an=00002826-201303000-00006'>10.1097\/WNF.0b013e3182854f70<\/a>)<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><font color='#52a800'><b>4<\/b><\/font> Meyers et al. Postinjection delirium\/sedation syndrome in patients with schizophrenia receiving olanzapine long-acting injection: results from a large observational study. BJPsych Open 2017; 3; 186-192. (doi: <a href='https:\/\/www.cambridge.org\/core\/journals\/bjpsych-open\/article\/postinjection-deliriumsedation-syndrome-in-patients-with-schizophrenia-receiving-olanzapine-longacting-injection-results-from-a-large-observational-study\/3275283D069A448FE71DCDAAED1883D2'>10.1192\/bjpo.bp.116.004382<\/a>)<br \/> <font color='#52a800'><b>5<\/b><\/font> SKP Zypadhera&reg; + de bijkomende risicobeperkende maatregelen die te consulteren zijn via het symbool&nbsp;<span class='ot'> <\/span> ter hoogte van de specialiteit Zypadhera&reg; op de BCFI-website (of direct via <a href='https:\/\/www.fagg-afmps.be\/nl\/MENSELIJK_gebruik\/geneesmiddelen\/geneesmiddelen\/goed_gebruik_geneesmiddel\/risicobeheerprogramma\/rma\/z\/zypadhera'>deze link<\/a>)<br \/> <font color='#52a800'><b>6&nbsp;<\/b><\/font>NICE. Psychosis and schizophrenia in adults: prevention and management. Clinical guideline CG178. Via <a href='https:\/\/www.nice.org.uk\/guidance\/cg178'>https:\/\/www.nice.org.uk\/guidance\/cg178<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het Belgisch Centrum voor Geneesmiddelenbewaking werd recent op de hoogte  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,64],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175634","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2018-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175634"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175634\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178220,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175634\/revisions\/178220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}