{"id":175656,"date":"2018-06-01T00:00:00","date_gmt":"2018-05-31T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/valproinezuur-en-het-teratogene-risico-bijkomende-maatregelen-om-blootstelling-in-utero-te-vermijden\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:41","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:41","slug":"valproinezuur-en-het-teratogene-risico-bijkomende-maatregelen-om-blootstelling-in-utero-te-vermijden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/valproinezuur-en-het-teratogene-risico-bijkomende-maatregelen-om-blootstelling-in-utero-te-vermijden\/","title":{"rendered":"Valpro\u00efnezuur en het teratogene risico: bijkomende maatregelen om blootstelling in utero te vermijden"},"content":{"rendered":"<div class='summary'>In verband met het teratogene risico van valpro&iuml;nezuur zijn op Europees niveau een aantal bijkomende maatregelen genomen om blootstelling in utero te vermijden.<b><span class='folia-referentie-note'>1&#x002C;2<\/span><\/b>&nbsp;Bij zwangere vrouwen is valpro&iuml;nezuur gecontra-indiceerd&#x002C; tenzij in de zeldzame gevallen van epilepsie waarvoor geen andere behandeling doeltreffend is. Bij meisjes en vrouwen in de vruchtbare leeftijd mag valpro&iuml;nezuur enkel gebruikt worden wanneer voldaan is aan strikte voorzorgsmaatregelen die deel uitmaken van een zwangerschapspreventieprogramma. Op de verpakkingen van de specialiteiten op basis van valpro&iuml;nezuur wordt nu een waarschuwing over het teratogene risico vermeld.<\/div>\n<p>Zoals besproken in de <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2313?folia=2260'>Folia van maart 2015<\/a> tonen de beschikbare gegevens consequent aan dat valpro&iuml;nezuur&#x002C; meer dan andere anti-epileptica&#x002C; het risico van (majeure) congenitale afwijkingen verhoogt; daarenboven suggereren beperkte gegevens dat valpro&iuml;nezuur&#x002C; meer dan andere anti-epileptica&#x002C; bij kinderen die in utero waren blootgesteld&#x002C; het cognitief functioneren negatief kan be&iuml;nvloeden en het risico van gedragsstoornissen kan verhogen.<\/p>\n<div class='detailed-content'>In verband met het risico van majeure congenitale afwijkingen versterkt een recente update van de analyse van het EURAP-zwangerschapsregister<span class='folia-referentie-note'>3<\/span> de conclusie dat dit risico belangrijker is voor valpro&iuml;nezuur dan voor andere anti-epileptica (carbamazepine&#x002C; lamotrigine&#x002C; levetiracetam&#x002C; oxcarbazepine&#x002C; fenobarbital&#x002C; fenyto&iuml;ne&#x002C; topiramaat)&#x002C; en dat het risico van congenitale afwijkingen dosisafhankelijk is. <\/p>\n<ul>\n<li>De frequentie van majeure congenitale afwijkingen was het hoogst voor:\n<ul>\n<li>valpro&iuml;nezuur &gt; 650 mg p.d.: 11% (gaande tot 25% voor doses &gt; 1.450 mg p.d.); voor doses &le; 650 mg\/dag werd een frequentie van 6% gevonden;<\/li>\n<li>fenobarbital &gt; 130 mg p.d.: 12%<\/li>\n<li>carbamazepine &gt; 700 mg p.d.: 7%<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>De frequentie van afwijkingen was het laagst voor:\n<ul>\n<li>lamotrigine &le; 325 mg p.d.: 2&#x002C;5%<\/li>\n<li>fenobarbital &le; 80 mg\/dag: 3% (op basis van zeer beperkte blootstellingen).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zwangerschapsregisters zoals EURAP (<em>European and International Registry of Antiepileptic drugs in Pregnancy<\/em>) zijn een belangrijke bron van informatie&#x002C; maar ze hebben een aantal inherente methodologische beperkingen&#x002C; zoals het gebrek aan controlegroep.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p>Ondanks eerdere beperkende maatregelen om blootstelling in utero aan valpro&iuml;nezuur te vermijden [<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2232?folia=2209'>zie Folia december 2014<\/a>]&#x002C; is gebleken dat valpro&iuml;nezuur nog steeds gebruikt wordt bij meisjes en vrouwen in de vruchtbare leeftijd&#x002C; zonder dat ze tijdig en voldoende op de hoogte gesteld waren van het teratogene risico. Het Europees Geneesmiddelenbureau EMA nam daarom recent nog een aantal bijkomende maatregelen om blootstelling in utero aan valpro&iuml;nezuur te vermijden.<span class='folia-referentie-note'>1&#x002C;2<\/span><\/p>\n<h2>De nieuwe beperkende maatregelen van het EMA i.v.m. valpro&iuml;nezuur<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>I.v.m. de <b>indicatie &ldquo;epilepsie&rdquo;<\/b>:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><i>Zwangere vrouwen<\/i>: contra-indicatie&#x002C; tenzij in de zeldzame gevallen van epilepsie waarvoor geen andere behandeling doeltreffend is&#x002C; en mits strikte specialistische opvolging.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><i>Meisjes en vrouwen in de vruchtbare leeftijd<\/i>: enkel te gebruiken wanneer voldaan is aan strikte voorzorgsmaatregelen (zie verder).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>I.v.m. de <strong>indicaties &ldquo;bipolaire stoornis&rdquo; en &ldquo;preventie van migraine&rdquo;<\/strong> [nota: &ldquo;preventie van migraine&rdquo; wordt in Belgi&euml; niet als indicatie vermeld in de SKP]:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><em>Zwangere vrouwen<\/em>: absolute contra-indicatie.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><em>Meisjes en vrouwen in de vruchtbare leeftijd<\/em>: enkel te gebruiken wanneer voldaan is aan strikte voorzorgsmaatregelen (zie verder).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>De strikte voorzorgsmaatregelen maken voortaan deel uit van een <strong>zwangerschapspreventieprogramma<\/strong>&#x002C; met onder andere: een &nbsp;beoordeling van de kans dat de pati&euml;nte zwanger wordt; een zwangerschapstest v&oacute;&oacute;r starten van de behandeling en&#x002C; indien aangewezen&#x002C; tijdens de behandeling; informatieverstrekking over het teratogene risico en de nood voor anticonceptie gedurende de ganse periode van behandeling; ten minste eenmaal per jaar een herevaluatie van de behandeling&#x002C; met overlopen&#x002C; samen met de pati&euml;nte&#x002C; van een <em>risk acknowledgement form<\/em>. Het programma moet er beter toe leiden dat de pati&euml;ntes het teratogene risico en het belang van anticonceptie ten volle begrijpen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Herzien <b>educatief materiaal<\/b> voor artsen en pati&euml;nten zal ter beschikking worden gesteld (te consulteren via symbool&nbsp;<span class='ot'> <\/span> op de BCFI-website). Een <b>&ldquo;patient alert card&rdquo;<\/b> bij de verpakking zal door de apotheker samen met de pati&euml;nte kunnen overlopen worden bij het afleveren van het geneesmiddel.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Een <b>visuele waarschuwing<\/b> betreffende het teratogene risico wordt aanbevolen <b>op de verpakking <\/b>van de specialiteiten op basis van valpro&iuml;nezuur. <b>Nota<\/b>: deze laatste maatregel werd in Belgi&euml; reeds genomen&#x002C; en een dergelijke waarschuwing (tekst + pictogram) staat nu op alle verpakkingen van de nieuwe loten van geneesmiddelen op basis van valpro&iuml;nezuur.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> Specifieke bronnen<\/h2>\n<div class='reference'><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1<\/span> Valproate Article-31 referral &#8211; New measures to avoid valproate exposure in pregnancy endorsed. Via <a href='https:\/\/www.ema.europa.eu'>www.ema.europa.eu<\/a> &gt; Advanced document search &gt; zoekterm: &ldquo;valproate&rdquo;&#x002C; of klik <a href='https:\/\/www.ema.europa.eu\/docs\/en_GB\/document_library\/Press_release\/2018\/03\/WC500246391.pdf'>hier <\/a>(23\/03\/2018)<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2<\/span> More recommendations to minimise exposure to valproate in pregnancy. DTB 2018:56;39-40 (doi: 10.1136\/dtb.2018.4.0607)<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span> Tomson T&#x002C; Battino D&#x002C; Bonizzonie E&#x002C; Craig et al. Comparative risk of major congenital malformations with eight different antiepileptic drugs: a prospective cohort study of the EURAP registry. Lancet Neurol 2018&#x002C; early online op 18 april 2018 (https:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/S1474-4422(18)30107-8)<\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In verband met het teratogene risico van valpro&iuml;nezuur zijn op  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,64],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175656","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2018-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175656"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178242,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175656\/revisions\/178242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}