{"id":192063,"date":"2025-04-25T00:00:00","date_gmt":"2025-04-24T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/riziv-top-25-grootste-geneesmiddelenuitgaven-in-de-ambulante-sector-in-2023\/"},"modified":"2026-11-12T19:13:55","modified_gmt":"2026-11-12T18:13:55","slug":"riziv-top-25-grootste-geneesmiddelenuitgaven-in-de-ambulante-sector-in-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/riziv-top-25-grootste-geneesmiddelenuitgaven-in-de-ambulante-sector-in-2023\/","title":{"rendered":"RIZIV top 25: grootste geneesmiddelenuitgaven in de ambulante sector in 2023"},"content":{"rendered":"<div class='summary'>De totaalkost voor de top 25 neemt elk jaar toe. In 2023 staan drie DOAC&rsquo;s in de top 5. Enkele nieuwkomers waaronder dapagliflozine en de vaste associatie rosuvastatine + ezetimibe. Steeds meer geneesmiddelen in de top 25 worden voor meer dan 50% voorgeschreven door een specialist.<\/div>\n<p>Het RIZIV publiceert jaarlijks&nbsp;de&nbsp;<b>top&nbsp;25 van de werkzame bestanddelen in de uitgaven van het RIZIV&nbsp;<\/b>voor <b>terugbetaalde geneesmiddelen afgeleverd in de openbare apotheken<\/b>. <a href='https:\/\/www.riziv.fgov.be\/nl\/publicaties\/de-reeks-infospot-publicaties-over-geneesmiddelen\/de-top-25-van-de-werkzame-bestanddelen-in-de-uitgaven-van-de-verzekering-voor-geneeskundige-verzorging-in-2023'>Hun laatste top 25 gaat over het jaar <b>2023<\/b><\/a>.<span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>1<\/sup><\/b><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Totaal van de RIZIV-uitgaven voor deze top 25: ongeveer 1 142 400 000 euro. Deze totaalkost neemt elk jaar toe (bv. stijging met 11% t.o.v. 2022 (totaalkost toen: 1 030 000 000 euro) en met 19% t.o.v. 2021 (totaalkost toen: 959 000 0000 euro).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De&nbsp;top&nbsp;25&nbsp;omvat 35% van de RIZIV-uitgaven voor terugbetaalde geneesmiddelen afgeleverd in de openbare apotheken&#x002C; en ongeveer 18% van het behandelingsvolume (in <a href='https:\/\/minerva-ebp.be\/Home\/Glossary?alpha=d#glossaryId6'>DDD<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Naast deze 25 actieve bestanddelen zijn er nog 697 andere waarvoor een tegemoetkoming is voorzien in de ambulante sector.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Commentaren van het BCFI bij de top 25<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>De top 25 laat niet toe om uitspraken te doen over de indicaties waarvoor de geneesmiddelen waren voorgeschreven. Wel geeft de top ons inzicht in het voorschrijfgedrag van artsen. Rationeel voorschrijven betekent dat men een behandeling kiest op basis van wetenschappelijk onderbouwde argumenten over werkzaamheid en veiligheid&#x002C; maar dat men ook aandacht heeft voor de kostprijs: de aandacht gaat hierbij vanzelfsprekend op de eerste plaats naar de gezondheidswinst (die wordt afgewogen tegen de risico&rsquo;s) voor de pati&euml;nt&#x002C; maar het kostenaspect voor pati&euml;nt en gemeenschap is ook belangrijk.&nbsp; De top 25 toont een toenemende kost in de RIZIV-uitgaven van (soms zeer dure) geneesmiddelen in de ambulante sector (exclusief de geneesmiddelen afgeleverd in ziekenhuisapotheek voor ambulant gebruik).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Apixaban behoudt de 1<sup>ste<\/sup> plaats. <\/b>Met <b>edoxaban<\/b> op de 4<sup>de<\/sup> plaats en <b>rivaroxaban<\/b> op de 5<sup>de<\/sup> plaats staan er in 2023 drie DOAC&rsquo;s bovenaan in de top 25. Samengeteld wordt voor ongeveer 243 miljoen euro terugbetaald aan de 3 DOAC&rsquo;s in de top 25&#x002C; en dit voor ongeveer 344 300 pati&euml;nten (in 2023 dus stijging met 20 miljoen euro en met ongeveer 23 000 gebruikers ten opzichte van de top 25 van 2022). Volgens berekeningen van het RIZIV worden de DOAC&rsquo;s gebruikt in de meerderheid van de anticoagulerende behandelingen (77% in 2023&#x002C; berekend volgens het aantal DDD) [ter vergelijking: de heparines in 17% van de behandelingen en de vitamine K-antagonisten in 6% van de behandelingen]. Nota: sinds 2024 zijn de eerste generieken van DOAC&rsquo;s beschikbaar gekomen (rivaroxaban&#x002C; dabigatran; situatie op 20\/02\/2025)&#x002C; wat een invloed kan hebben op de uitgaven voor de DOAC&rsquo;s in de toekomst. Voor de plaatsbepaling van de DOAC&rsquo;s&#x002C; zie&nbsp;<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/3?frag=1974'>Repertorium 2.1.2.<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Zijn nieuw in de top 25:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><b>\u200bDapagliflozine (plaats 15).<\/b> Met empagliflozine dat in 2022 binnenkwam op plaats 25 en in 2023 stijgt naar plaats 10&#x002C; staan er twee gliflozinen in de top 25. Beide gliflozinen hebben als indicaties in de SKP type 2-diabetes&#x002C; alsook symptomatisch chronisch hartfalen en chronische nierschade&#x002C; al dan niet in de aanwezigheid van diabetes. Het zijn waarschijnlijk de uitbreidingen van indicatie (en terugbetaling) naar chronisch hartfalen en chronisch nierfalen die mede de oorzaak zijn van de stijging van deze geneesmiddelen in de top 25; deze dateren van 2022 en 2023. Voor de Plaatsbepaling en links naar Folia-artikels&#x002C; zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/6?frag=20693'>Repertorium 5.1.8.<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Mepolizumab (plaats 20).<\/b> Mepolizumab was de eerste IL-5-inhibitor die gecommercialiseerd werd voor de behandeling van ernstig eosinofiel astma dat niet reageert op de klassieke onderhoudsbehandeling in hoge dosis. Voor de Plaatsbepaling&#x002C; zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=8902652'>Repertorium 12.3.2.2.3.<\/a>&#x002C; <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/3865?folia=3863#mepol'>Folia augustus 2022<\/a> (beoordeling 5 jaar na commercialisering) en <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/3431?folia=3429'>Folia september 2020<\/a> (onderhoudsbehandeling van astma).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>De vaste associatie lamivudine + dolutegravir (plaats 21)<\/b>&#x002C; gebruikt bij HIV-infectie.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>De vaste associatie rosuvastatine + ezetimibe (plaats 23).<\/b> Deze associatie heeft als indicaties in de SKP de behandeling van hypercholesterolemie bij pati&euml;nten met hoog cardiovasculair risico&#x002C; en de secundaire preventie van cardiovasculaire ziekten (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/2?frag=1735'>Repertorium 1.12.9.<\/a> voor details). Over het toevoegen van ezetimibe aan rosuvastatine bestaan geen klinische gegevens op harde eindpunten (mortaliteit&#x002C; morbiditeit) en veiligheid.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Zijn verdwenen uit de top 25<\/b>: de&nbsp;influenzavaccins&#x002C; omeprazol&#x002C; omalizumab en de associatie formoterol + beclometason.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Acht op de 25<\/b> geneesmiddelen in de top 25 betreffen antidiabetica (dulaglutide semaglutide&#x002C; empagliflozine&#x002C; dapagliflozine&#x002C; metformine&#x002C; insuline glargine) en hyopliemi&euml;rende middelen (atorvastatine en rosuvastatine + ezetimibe).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>De top 25 bevat een aantal&nbsp;dure geneesmiddelen die door een beperkt aantal pati&euml;nten worden gebruikt.<\/b> Ze worden vooral of uitsluitend door specialisten voorgeschreven. Het gaat om de <b>TNF-remmers<\/b> adalimumab (plaats 2)&#x002C; etanercept&#x002C; guselkumab en golimumab&#x002C; de <b>interleukine-antagonisten<\/b> secukinumab en &nbsp;ustekinumab&#x002C; het bij hemofilie gebruikte monoklonaal antilichaam&nbsp;<b>emicizumab<\/b> (plaats 3)&#x002C; twee <b>combinaties van HIV-remmers<\/b> (waaronder lamivudine + dolutegravir&#x002C; zie hoger)&#x002C; <b>mepolizumab<\/b> (zie hoger). In 2023 werden 11 actieve bestanddelen in de top 25 voor meer dan 50% voorgeschreven door een specialist (% van het aantal DDD): het gaat om de hier vermelde &ldquo;dure&rdquo; geneesmiddelen en om insuline glargine. Het aantal actieve bestanddelen in de top 25 dat voor meer dan 50% voorgeschreven wordt door een specialist neemt steeds toe: in 2007 waren het er slechts 4 en in 1997 ging het om slechts 1 geneesmiddel.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>De top 25 bevat ook een aantal minder dure geneesmiddelen die door een veel groter aantal pati&euml;nten worden gebruikt.<\/b> Deze geneesmiddelen worden vooral door huisartsen voorgeschreven. Daaronder zijn er een aantal &ldquo;oude bekenden&rdquo; van de&nbsp;top&nbsp;25: <b>atorvastatine<\/b>&#x002C; <b>metformine<\/b> en <b>pantoprazol<\/b>.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Pantoprazol (plaats 6) kende meer dan 1&#x002C;7 miljoen gebruikers in 2023. Voor de Plaatsbepaling van de PPI&rsquo;s zie&nbsp;<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/4?frag=2493'>Repertorium 3.1.<\/a> PPI&rsquo;s worden op grote schaal en steeds vaker gebruikt&#x002C; vaak op lange termijn zonder dat het nog nodig is. Het RIZIV is daarom gestart met een <b>evaluatie<\/b> van het voorschrijven van PPI&rsquo;s bij huisartsen: zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4468?folia=4464'>Folia januari 2025<\/a> en RIZIV-website: klik <a href='https:\/\/www.riziv.fgov.be\/nl\/thema-s\/kwaliteitszorg\/indicatoren\/maagzuurremmers-ppi-indicatoren-voor-het-doelmatig-voorschrijven-van-ppi-door-huisartsen'>hier<\/a> en <a href='https:\/\/www.riziv.fgov.be\/nl\/pers\/nieuwe-indicatoren-doelmatig-voorschrijven-van-protonpompinhibitoren-bij-overtollig-maagzuur'>hier<\/a>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Semaglutide blijft op de 8<sup>ste<\/sup> plaats <\/b>(voor ongeveer 60 miljoen euro terugbetaald voor ongeveer 59&nbsp;000 pati&euml;nten [ter vergelijking: 24 miljoen euro voor 28 000 pati&euml;nten in <a href='https:\/\/www.riziv.fgov.be\/nl\/publicatie\/de-top-25-van-de-werkzame-bestanddelen-in-de-uitgaven-van-de-verzekering-voor-geneeskundige-verzorging-in-2021'>2021<\/a>&#x002C; en 41 miljoen euro voor 45&nbsp;000 gebruikers in <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4265?folia=4259'>2022<\/a>). De specialiteiten op basis van semaglutide hebben enkel diabetes type 2 als indicatie in de SKP. De gunstige studieresultaten van semaglutide injectie bij obesitas hebben geleid tot off-label gebruik van de specialiteit Ozempic&reg; [zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4062?folia=4050'>Folia april 2023<\/a>]. Deze specialiteit is al geruime tijd slechts beperkt beschikbaar&#x002C; en er wordt opgeroepen om de specialiteit voor te behouden voor pati&euml;nten met type 2-diabetes.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Denosumab<\/b>&nbsp;staat al jaren in de top 25. <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=8902355'>Denosumab<\/a>&nbsp;wordt gebruikt bij osteoporose en kankers (bv. gevorderde maligniteiten waarbij bot is betrokken). In de medicamenteuze aanpak van postmenopauzale osteoporose kan denosumab een optie zijn wanneer orale bisfosfonaten gecontra-indiceerd zijn of niet verdragen worden: zie&nbsp;<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=7245'>Repertorium 9.5.<\/a> Er moet rekening gehouden worden met soms ernstige ongewenste effecten [zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4344?folia=4336'>Folia juni 2024<\/a> en <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=8902355'>Repertorium 9.5.5.1.<\/a>].<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> <b>Specifieke bronnen<\/b><\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>RIZIV. Infospot. De&nbsp;TOP&nbsp;25 van de werkzame bestanddelen in de uitgaven in de ambulante sector van de verzekering voor geneeskundige verzorging in 2023. November 2024. Zie&nbsp;<a href='https:\/\/www.riziv.fgov.be\/nl\/publicaties\/de-reeks-infospot-publicaties-over-geneesmiddelen\/de-top-25-van-de-werkzame-bestanddelen-in-de-uitgaven-van-de-verzekering-voor-geneeskundige-verzorging-in-2023'>website RIZIV<\/a>. Zie ook&nbsp;<a href='https:\/\/www.riziv.fgov.be\/SiteCollectionDocuments\/infospot_top25_geneesmiddelen_2023.pdf'>PDF-versie<\/a>.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De totaalkost voor de top 25 neemt elk jaar toe.  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20353],"tags":[20213],"class_list":["post-192063","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2025-nl","tag-import_tags"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=192063"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192063\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":192958,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192063\/revisions\/192958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=192063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=192063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bcfi.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=192063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}